20 listopada 1945 – początek procesu zbrodniarzy niemieckich w Norymberdze

Na początku sierpnia 1945 r. w Londynie Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i ZSRR podpisały umowę powołującą Międzynarodowy Trybunał Wojskowy, który osądzić miał zbrodniarzy wojennych III Rzeszy i ich zbrodnie wojenne przeciwko pokojowi i przeciwko ludzkości. Na miejsce procesu wyznaczono Norymbergę.

20 listopada 1945 roku w Norymberdze rozpoczął się proces 22 głównych hitlerowskich zbrodniarzy wojennych. Miejsce osądzenia zbrodniarzy nie zostało wybrane przypadkiem. To w Norymberdze odbywały się coroczne zjazdy NSDAP i dlatego w tym symbolicznym miejscu postanowiono rozliczyć się z najmroczniejszymi wydarzeniami niemieckiej historii. Sędziami i oskarżycielami byli przedstawiciele czterech zwycięskich mocarstw.

Oskarżono ich o popełnienie czterech rodzajów zbrodni:

  • uczestnictwo w spisku w celu popełnienia zbrodni międzynarodowej,
  • zbrodni przeciwko pokojowi,
  • zbrodni wojennych
  • zbrodni przeciwko ludzkości.

Na procesie zeznawało 240 świadków, w tym 2 z Polski. Jednym ze świadków była znana pisarka Seweryna Szmaglewska, więźniarka Oświęcimia oraz  Samuel Rajzman, więzień Treblinki.

Główne postępowanie przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym trwało nieco ponad dziewięć miesięcy. Wyroki ogłoszono 30 września i 1 października 1946 roku, wykonano 16 października 1946 roku. Wydano 12 wyroków śmierci przez powieszenie.

 Kara śmierci:

1. Alfred Jodl

2. Alfred Rosenberg

3. Arthur Seyss-Inquart

4. Ernst Kaltenbrunner

5. Fritz Sauckel

6. Hans Frank

7. Hermann Göring

8. Joachim von Ribbentrop

9. Julius Streicher

10. Martin Bormann

11. Wilhelm Frick

12. Wilhelm Keitel

Kara dożywotniego więzienia:

13. Erich Raeder

14. Rudolf Heß

15. Walther Funk      

Kara 20 lat więzienia:

16. Albert Speer

17. Baldur von Schirach

Kara 15 lat więzienia:

18. Konstantin von Neurath

Kara 10 lat więzienia:

19. Karl Dönitz

Uniewinnienie:

20. Franz von Papen

21. Hans Fritzsche

22. Hjalmar Schacht

Nieosądzeni:

23. Robert Ley – popełnił samobójstwo w celi 25 października 1945

24. Gustav Krupp von Bohlen und Halbach – nie był sądzony ze względu na stan zdrowia

25. Heinrich Himmler – rzekomo popełnił samobójstwo podczas przesłuchania 23 maja 1945

26. Joseph Goebbels –  popełnił samobójstwo 1 maja 1945

27. Adolf Hitler –  popełnił samobójstwo 30 kwietnia 1945

28. Reinhard Heydrich –  zginął w zamachu 4 czerwca 1942

29. Heinrich Müller –  zaginął w maju 1945

ŻADEN Z SĄDZONYCH NIE PRZYZNAŁ SIĘ DO WINY. Zwykle odpowiadali krótko „nie”, „niewinny” lub “jedynie wykonywałem rozkazy”.

Trybunał uznał cztery organizacje powołane przez Hitlera – NSDAP, SS, SD i GESTAPO za przestępcze.

O procesie pisała cała prasa światowa. W Dzienniku Polskim można było przeczytać: „Dziś, dwudziestego listopada roku 1945, w Norymberdze, niegdyś cytadeli faszyzmu stają przed sądem ci, którzy nie tylko pożar potworny wzniecili, ale przez lata podtrzymywali palenisko rzucaniem coraz nowych głowni okrucieństw i bestialstw, nieznanych w dziejach świata”.

Polski korespondent E. Osmańczyk powiedział: „Proces norymberski miał sprawić, by przywódcy III Rzeszy nigdy nie stali się bohaterami narodowymi, by sztandary niemieckie nigdy nie pochyliły się nad pomnikiem historycznych zbrodniarzy. By przyszłe pokolenia Niemców uznały krwawą winę i spłacić mogły – i chciały – straszliwy dług wobec całego świata”.

 

Natalia Jasińska

Zdjęcia” Twitter @ipngovpl, @lubelskiIPN