Emil Barchański, najmłodsza ofiara stanu wojennego, skończyłby dziś 57 lat – VIDEO

6 czerwca, 2022

Najmłodszą ofiarą stanu wojennego był 16-letni Emil Barchański z Warszawy, uczeń Liceum im. Mikołaja Reja. Zaangażowany był w młodzieżową konspirację antykomunistyczną. W 1981 roku założył szkolny kabaret „Wywrotowiec” oraz wydawał pismo satyryczno-polityczne „Kabel”. Marzył, by zostać reżyserem filmowym.

10 lutego 1982 roku Emil wziął udział w jednej z najbardziej spektakularnych akcji „małego sabotażu” w całym stanie wojennym. Akcja „Cokół” rozpoczęła się już po zmierzchu, o 17.30. Emil, wraz z kolegami Markiem Marciniakiem i Arturem Nieszczerzewiczem, oblał farbą pomnik twórcy sowieckiej bezpieki Feliksa Dzierżyńskiego znajdujący się w centrum Warszawy (na Pl. Dzierżyńskiego, obecnie Placu Bankowym – przyp. red.). Następnie chłopcy obrzucili pomnik butelkami z benzyną i Dzierżyński stanął w ogniu, wywołując przerażenie przechodniów.

Emil został aresztowany przez SB w podziemnej drukarni miesiąc później. W czasie śledztwa był torturowany. W ten sposób ubecy chcieli go zmusić do składania fałszywych zeznań. „Jak popadło. Każdy chciał uderzyć, kopali, bili po twarzy, żołądek. Ciągłe obelgi, obrażali wszystko, co mogło być dla mnie ważne” – napisał w pamiętniku, który ocalał. „Cały czas straszyli i blefowali. Do bardzo metodycznych sposobów bicia należy pałowanie po piętach. Szczegółowo później. Wkładali palce między drzwi. Straszyli włożeniem jąder w szufladę; borowaniem zęba, ale nie tak jak stomatolog, lecz tuż przy nerwie przednich zębów; łamaniem rąk i jakąś japońską metodą, o której wiem mało, ale brzmiało to groźnie. Być może blef. Bili pałką po dłoniach i kolanach, straszyli zgaszeniem papierosa na powiece itp. Trudno mi to wszystko wypisywać, bo wiem, że to nieprawdopodobne i boję się, że gdybym zaczął wyliczać to, czym mnie straszyli, lub to, co wobec mnie zastosowali, to wtedy po prostu by mi nie uwierzono, bo ja sam też bym nie uwierzył” – opisywał.

https://twitter.com/DobreImiePolski/status/1532603990113910785?s=20&t=3ZkuOzgZP_6dg3ixBGfzrw

Sąd określił podpalenie pomnika jako akt polityczny, a nie chuligański, i skazał chłopca na dwa lata więzienia w zawieszeniu, dodatkowo ustalając nad nim dozór kuratora. Miał zeznawać na kolejnych rozprawach jako świadek. Nie uląkł się. Mówił o biciu, gotów był rozpoznać swoich prześladowców. Nie zdążył…

3 czerwca 1982 roku przepadł. 2 dni później wyłowiono z Wisły jego ciało. „Spuchnięte, ogromne, pokryte ciemnymi plamami” wspominała jego matka. Miało to miejsce w przeddzień jego 17 urodzin.

Emil to jeden z polskich prawdziwych bohaterów, odważny młody patriota, który nie dał się zastraszyć. Jego matka powiedziała: „On się nie bał. Pewnego dnia powiedział, że my należymy do pokolenia przestraszonych, natomiast jego jeszcze nie zdołali przestraszyć”.

Emil Barchański został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim (kwatera 46 F VI 20).

Na podstawie ustawy z 7 maja 2009 roku o zadośćuczynieniu rodzinom ofiar zbiorowych wystąpień wolnościowych w latach 1956–1989 p.o. Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych minister Jan Józef Kasprzyk przyznał rodzicom Emila Barchańskiego zadośćuczynienie pieniężne.

Sprawcy tej zbrodni nigdy nie zostali ukarani.

Daria Więcek

Zdjęcie: Wikipedia

 

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: