Okręt podwodny ORP Sokół – Jak prosto z morza trafił do Muzeum Marynarki Wojennej?

2 grudnia, 2023

W sobotę, 25 listopada 2023 roku przybyliśmy do Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, które właśnie wzbogaciło się o fascynujący eksponat – okręt podwodny ORP Sokół.  

O tym ważnym fakcie postanowiliśmy osobiście porozmawiać z inicjatorem tego pomysłu, Tomaszem Miegoniem, dyrektorem Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni i „mózgiem” całego projektu związanego z pozyskaniem tego niezwykłego eksponatu.  Rozmowę przeprowadziła Iwona Golińska, prezes i założycielka polonijnej organizacji „Polish Sue” z Wielkiej Brytanii, a została ona opublikowana na kanale YouTube – na kanale Polish Sue.

Tomasz Miegoń, Dyrektor Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni na tle ORP Sokół. Zdjęcie: Iwona Golińska

W przeddzień naszego przybycia do Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni – w sobotę 25 listopada 2023 roku nastąpiła monumentalna operacja logistyczna dotycząca transportu tego okrętu, przeprowadzona z niemalże zegarmistrzowską precyzją a wykonana w iście militarnym stylu.  

Była to operacja unikalna na skalę krajową i europejską, a nawet światową.  Prawie 400-tonowy okręt podwodny ORP „Sokół” typu Kobben, po wielomiesięcznych przygotowaniach został przemieszczony z nabrzeża gdyńskiego na docelowe miejsce – do Muzeum Marynarki Wojennej, w centrum miasta Gdyni. 

O wielkości i zakresie tej operacji, która składała się po części z transportu morskiego po morzu Bałtyckim, a po części z transportu drogowego przez centrum dużego i ruchliwego miasta jakim jest Gdynia, mogą świadczyć skomplikowane przygotowania poprzedzające tę akcje.  Tym bardziej, że gabaryty tego okrętu są olbrzymie: jego długość wynosi 47,40 metrów a szerokość to 4,60 metrów.  Dla ścisłości dodajmy, iż podczas swojej normalnej służby był to okręt w pełni uzbrojony i posiadał uzbrojenie w postaci 8 wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm a jego załoga liczyła 21 osób, w tym 5 oficerów.   

Oto kilka słów o historii ORP Sokół.  

Sokół w 1941 roku. Zdjęcie: IWM

Znany w Polsce jako jednostka nr 294, Sokół to okręt podwodny Marynarki Wojennej typu Kobben, a poprzednio norweski KNM Stord (S-308), który pierwotnie zbudowany został w stoczni Nordseewerke w Republice Federalnej Niemiec a zwodowany tamże w 1966 roku, i który do służby w marynarce norweskiej wszedł w roku 1967.   

Po niemalże 34 latach został on wycofany ze służby przez Norwegów by w roku 2002 zostać przekazanym Polsce.  Od tej pory pływał już pod polską banderą.  

Podniesienie bandery i nadanie imienia okrętowi odbyło się 4 czerwca 2002 roku.  Właśnie wtedy wszedł on w skład okrętów Rzeczpospolitej Polskiej oficjalnie pod nazwą ORP „Sokół” z numerem taktycznym 294 i rozpoczął wówczas swoją służbę w ramach dywizjonu Okrętów Podwodnych 3 Flotylli Okrętów.

Jak podaje Wikipedia, w ciągu 16 lat służby pod biało-czerwoną banderą okręt przebył prawie 26 tysięcy mil morskich, wykonując 174 zanurzenia. W 2003 wygrał on rywalizację w konkursie na „Przodujący okręt 3. Flotylli Okrętów” w grupie okrętów bojowych oraz o miano „Najlepszego okrętu w Marynarce Wojennej RP”.  Służbę swoją Sokół zakończył dokładnie 8 czerwca 2018 r. a jego ostatnim dowódcą był kmdr ppor. Łukasz Szmigiel.

W weekend rozpoczynający się 18 listopada, 2023 ORP Sokół przypłynął na specjalnej barce ze Stoczni Wojennej i zajął miejsce przy nabrzeżu, wcześniej zwolnione przez „Błyskawicę”.  

Okręt oczekuje na transport. Zdjęcie: Zbigniew Engelhardt

Szacowna jubilatka – ORP Błyskawica, której 25 listopada tego roku stuknęła 86 rocznica urodzin, czyli 86 lat od pierwszego podniesienia bandery, została na czas całej tej operacji „odholowana” do Stoczni Wojennej i niedługo ma wrócić na swoje miejsce.  O obchodach ostatnich urodzin ORP Błyskawicy pisaliśmy w ubiegłym roku w artykule Obchody podniesienia bandery na ORP „Błyskawicy” – polskim „okręcie bohaterze”, który uratował Cowes przed agresorem niemieckim (britishpoles.uk.

O Błyskawicy, okręcie- bohaterze z czasów II wojny Światowej, który uratował miasteczka Cowes i East Cowes na wyspie Wight w Wielkiej Brytanii, mówiliśmy wielokrotnie, a ostatnio to z okazji Dni ORP Błyskawicy zorganizowanych w Londynie w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym (POSK) przez „Polish Sue” z udziałem Muzeum Marynarki Wojennej, w maju tego roku.  

Przez cały trzeci weekend listopada 2023 r. ORP Sokół był przygotowywany do swojej podróży, a 21 listopada, niczym monstrualnych rozmiarów cygaro, spoczął na dwóch samonośnych wózkach przeznaczonych do przewożenia przedmiotów wielkogabarytowych.

Operacja przetransportowania tego olbrzyma po ulicach Gdyni rozpoczęła się tak naprawdę w środę po południu (22 listopada) kiedy na Skwer Kościuszki w Gdyni, gdzie od wtorku stał „Sokół” dotarły wózki tzw. SPMT – Self Propelled Modular Transporters czyli tzw. wieloosiowe transportery modułowe o własnym napędzie, które służą do przewożenia przedmiotów wielkogabarytowych.

My po raz pierwszy zobaczyliśmy ten okręt na własne oczy, wówczas jak ORP SOKÓŁ stal już przed Muzeum Marynarki Wojennej, podniesiony na specjalnych podporach i czekał na moment, kiedy zostanie osadzony na stale w specjalnie dla niego przygotowanej betonowej niecce na dziedzińcu wystawowym muzeum.  Choć, jak powiedział nam dyrektor Muzeum Tomasz Miegoń, okręt ten może być kiedyś przeniesiony do innej lokalizacji.  

Sokół w porcie. Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Narodowej

Po zakończeniu operacji przenoszenia „Sokoła” pracownicy muzeum rozpoczną przygotowywania okrętu do zwiedzania. Ten niezwykły eksponat zostanie udostępniony do zwiedzania już w czerwcu przyszłego roku.  

Dyrektor Tomasz Miegoń i jego zespół przygotowali ten okręt jako świadectwo dla wielu pokoleń Polaków – tak współczesnych jak i przyszłych, aby świadczył o historii Polski i polskiej Marynarki Wojennej na kolejne 1000 lat.

Polecamy obejrzenie relacji filmowej i fotograficznej ze wszystkich etapów transportu ORP Sokół na facebookowym profilu społecznościowym MMW – Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni i stronie internetowej:  www.muzeummw.pl

A my już dziś zapraszamy państwa do zwiedzania tego obiektu oraz odwiedzenia pięknej Gdyni i Muzeum Marynarki Wojennej, gdzie Sokoła będzie można obejrzeć już od czerwca, 2024.   

Misją Muzeum jest gromadzenie i zabezpieczanie kulturowego oraz technicznego dziedzictwa morskiego, a także upowszechnianie szeroko rozumianej wiedzy morskiej poprzez realizację działań muzealnych obejmujących badania naukowe, edukację oraz przygotowywanie wystaw stałych i czasowych, i trzeba powiedzieć, że misję tę Muzeum spełnia po prostu na medal.

Autorka artykułu na tle ORP Sokół. Zdjęcie: Polish Sue

Zapraszamy od poczytania o Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni i historii tego wspaniałego Muzeum w arykule Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni czyli historia polskiej marynarki wojennej w pigulce.

Muzeum Marynarki Wojennej mieści się w Gdyni przy ul.  Zawiszy Czarnego 1B.  

Autorka tekstu: Iwona Golinska – prezes i założycielka polonijnej organizacji w Wielkiej Brytanii „Polish Sue”, członkini Towarzystwa ORP Błyskawica oraz entuzjastka historii polski i polskiej marynarki wojennej.    

Zdjęcia: Iwona Golinska, Muzeum Marynarki Wojennej, IWM,  Ministerstwo Obrony Narodowej, Zbigniew Engelhardt.

 

 

Socials:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: