100 lat temu urodził się Mieczysław Pawlikowski, znany aktor i bombardier Dywizjonu 300 i 301

100 lat temu, 9 stycznia 1920 roku w Żytomierzu urodził się Mieczysław Pawlikowski – polski pilot wojskowy, aktor, pisarz i poeta. Jest powszechnie znany jako filmowy Jan Zagłoba z Trylogii Henryka Sienkiewicza. Ale mało kto zdaje sobie sprawę, że Pawlikowski oprócz tego, że był cenionym aktorem, w czasie wojny był bombardierem Dywizjonu 300 i 301. Łącznie wykonał 29 lotów bojowych a kilkakrotnie był też nad Polską zrzucając cichociemnych.

W listopadzie 1939 Pawlikowski przedostał się do Francji, gdzie zgłosił się na ochotnika w bazie lotniczej Lyon-Bron. W marcu wyjechał do Anglii, gdzie służył w 300 Dywizjonie Bombowym “Ziemi Mazowieckiej” i 301 Dywizjonie Bombowym “Ziemi Pomorskiej”. Na bombowcu Halifax NF-J („Janka”) odbył 24 misje, w tym ze zrzutami (broń, lekarstwa) z pomocą dla ruchu oporu. Podczas 25 lotu nad południową Francją, bombowiec Pawlikowskiego został trafiony i zmuszony do awaryjnego lądowania. Ocalała załoga, przedostała się pieszo przez Andorę i Hiszpanię do Gibraltaru i po trzech miesiącach powróciła do służby – jak podaje Portal Historyczno-Wojskowy.

Do lotów bojowych Pawlikowski nie powrócił, zostając instruktorem dla bombardierów. 1 maja 1945 r. na własną prośbę został zwolniony z Polskich Sił Powietrznych jako sierżant i brytyjski Warrant Officer. Za loty bojowe odznaczony był dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Po zakończeniu wojny, krótko pracował przy Rządzie Polskim w Londynie, był lektorem i spikerem polskich audycji radia BBC. Tam rozpoczął  też swoją działalność artystyczną w teatrze “Lotnicza Czołówka Teatralna”, który występował w obozach polskich wojsk w Anglii i Szkocji. Pawlikowski zwykle grał “Wacława” w “Zemście” Aleksandra Fredry.

W sierpniu 1945 roku zdecydował się powrócić do Polski, gdzie został aktorem teatralnym i filmowym. Największą sławę przyniosła mu rola w filmach „Pan Wołodyjowski” i „Przygody Pana Michała”, gdzie wcielił się w niezapomnianą postać Jana Onufrego Zagłoby herbu Wczele.

W 1958 r. opublikował wspomnienia z wojny – „Siedmiu z Halifaxa J”, a dwadzieścia lat później – tomik poezji „Dwie tęsknoty”.

Mieczysław Pawlikowski zmarł w Warszawie na zawał serca 23 grudnia 1978 roku w wieku 58 lat. Jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Natalia Jasińska