100. rocznica urodzin Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego Prezydenta RP na uchodźstwie

26 listopada, 2019

26 listopada 2019 mija 100 lat od urodzin Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego Prezydenta RP na uchodźstwie.

Ryszard Kaczorowski (fot. ze zbiorów CBW)
Ryszard Kaczorowski (fot. ze zbiorów CBW)

W jego pracy Polska zawsze była na pierwszym miejscu. Podkreślał, że patriotyzm nie zależy od miejsca zamieszkania i nawet na emigracji nie da się zamienić polskiej duszy na inną.

Urodził się w 1919 r. w Białymstoku. W wieku czternastu lat wstąpił do harcerstwa, należał do drużyn Andrzeja Małkowskiego, jednego z twórców polskiego skautingu. Przed wybuchem II wojny światowej został zastępcą komendanta białostockiego Pogotowia Harcerskiego, które miało wspierać odpowiednie służby w przypadku wybuchu wojny.

 

Po sowieckiej agresji we wrześniu 1939 roku i zajęciu Białegostoku przez Armię Czerwoną włączył się w tworzenie konspiracyjnych Szarych Szeregów i pełnił w nich funkcję komendanta okręgu. Latem 1940 roku został aresztowany przez NKWD i po dwudniowym „procesie” otrzymał wyrok śmierci, zamieniony następnie na dziesięć lat łagrów.

Z obozu został zwolniony po zerwaniu przez Hitlera sojuszu ze Stalinem i ataku Niemiec na Związek Sowiecki. W marcu 1942 roku wstąpił do armii generała Andersa i wraz z nią przeszedł szlak bojowy 2 Korpusu Polskiego, walcząc m.in. pod Monte Cassino.

Po zakończeniu wojny Ryszard Kaczorowski pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie włączył się w emigracyjną działalność Związku Harcerstwa Polskiego. Z organizacją tą czuł się szczególnie związany, w latach 1967–88 był jej przewodniczącym. W 1986 roku objął stanowisko ministra do spraw krajowych w polskim rządzie na wychodźstwie. Po nagłej śmierci Kazimierza Sabbata został 19 lipca 1989 r. zaprzysiężony na urząd prezydenta.

Po przeprowadzonych jesienią 1990 roku powszechnych wyborach prezydenckich w kraju, mimo braku odpowiednich zapisów w konstytucji kwietniowej z 1935 r., zdecydował się na złożenie urzędu i uroczyste przekazanie insygniów prezydenckich Lechowi Wałęsie.

Ryszard Kaczorowski nadal pozostawał aktywny w sferze publicznej i społecznej – zarówno w kraju, jak i na emigracji. Działał na rzecz uznania roli emigracji w podtrzymywaniu idei niepodległości państwa polskiego. Z ochotą włączał się w liczne inicjatywy harcerskie, stając się de facto patronem odrodzonego niezależnego harcerstwa w Polsce.

Zginął 10 kwietnia 2010 roku pod Smoleńskiem, wraz z prezydentem RP Lechem Kaczyńskim i 95 osobami, udając się na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

W 2011 roku Oddział IPN w Białymstoku przyznał Ryszardowi Kaczorowskiemu Nagrodę „Świadek Historii”. W 2019 roku ostatni Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie otrzymał pośmiertnie od Instytutu Pamięci Narodowej  Nagrodę Kustosza Pamięci Narodowej.

W ramach ogólnopolskiego konkursu „Audycja Historyczna Roku” Instytut Pamięci Narodowej co roku przyznaje Nagrodę im. Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego w kategorii „Losy”. Ideą konkursu, który powstał w białostockim oddziale IPN, jest promowanie ambitnej twórczości radiowej i telewizyjnej związanej z najnowszą historią Polski. Nagrody wręczane są zawsze 26 listopada, w dniu urodzin Ryszarda Kaczorowskiego.

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej/NB

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: