Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką i 103. rocznica urodzin ks. Franciszka Blachnickiego

12/03/2024
Events, Wydarzenia

24 Marca 2024 roku zapraszamy Państwa na wyjątkowe wydarzenie organizowane wspólnie przez POSK oraz Polish Sue Association, które pragną uczcić podwójne święto: Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, przypadający właśnie w dniu 24 marca oraz 103. rocznicę urodzin ks. Franciszka Blachnickiego – wykładowcy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, założyciela wspólnot życia konsekrowanego i ruchów formacyjnych, w tym Ruchu Światło-Życie, inicjatora Krucjaty Wyzwolenia Człowieka, który urodził się również 24 Marca w 1921 roku.

Obydwa wydarzenia stanowią cześć Obchodów 60-lecia powstania POSK.

To właśnie 24 Marca 1944 r – w Markowej na Podkarpaciu niemieccy żandarmi zamordowali całą rodzinę Ulmów i ukrywających się u nich ośmioro Żydów. Była to cena za niesioną im pomoc. W rocznicę zbrodni obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, ustanowiony przez Parlament w 2018 r. z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy.

Święto, jak mówi ustawa, jest „W hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów”.

24 marca 1944 r. w Markowej k. Łańcuta doszło do zbrodni, która stała się symbolem niemieckich represji stosowanych wobec Polaków pomagających Żydom. W wyniku donosu granatowego policjanta, Niemcy zjawili się w gospodarstwie Wiktorii i Józefa Ulmów, którzy wychowywali sześcioro dzieci i niebawem spodziewali się narodzin kolejnego. Ukrywali też ośmioro Żydów. Wszyscy zostali zamordowani na miejscu.

W 1995 r. Józef i Wiktoria Ulmowie otrzymali pośmiertnie tytuł „Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata”. 15 lat później prezydent Lech Kaczyński odznaczył ich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a ich imieniem nazwano pierwsze w Polsce Muzeum Polaków Ratujących Żydów, otwarte 17 marca 2016 r. W uchwale towarzyszącej jego otwarciu Sejm podkreślił, że „hołd dla sprawiedliwych Polaków jest jednocześnie wyraźnym przypomnieniem całemu światu, że w odróżnieniu od okupowanej zachodniej Europy na ziemiach polskich za nawet najmniejszą pomoc Żydom groziła kara śmierci”. Zgodnie z decyzją Papieża Franciszka dziewięcioro członków rodziny Ulmów zostało beatyfikowanych 10 września 2023 roku.

W trakcie uroczystości spotkania obejrzymy film, który opowiada o innej polskiej rodzinie ratującej Żydów podczas okupacji Niemieckiej, zatytułowany „Za Bochen Chleba”. Natomiast w drugiej części spotkania obejrzymy film o księdzu Blachnickim – pt. „Blachnicki. Życie i Światło”. Ksiądz Franciszek Blachnicki jest uważany za jednego z pięciu polskich duchownych katolickich, którzy odegrali najważniejszą rolę w upadku komunizmu.

Film dokumentalny „Za Bochen Chleba” przedstawia historię zbrodni na Mariannie, Leonie i Stefanie Lubkiewiczach zamordowanych 13 stycznia 1943 r. w Sadownem za przekazanie dwóch bochenków chleba dwóm ukrywającym się żydowskim kobietom. W produkcji przypomniana została również historia Lucyny Radziejowskiej spod Sadownego, wywiezionej do niemieckiego obozu zagłady Auschwitz za ukrywanie żydowskiej kobiety i jej nastoletniego syna. Wszystko wydarzyło się w specyficznej pod względem demografii gminie, łączącej liczne społeczności polską, żydowską i niemiecką, nad którymi w trakcie okupacji zawisł cień pobliskiego obozu zagłady w Treblince.

Wydarzenie poprowadzi znakomity polski dziennikarz – Jan Pospieszalski, polski muzyk, aranżer i kompozytor i publicysta, autor programów radiowych i telewizyjnych, który jest współautorem filmu o księdzu Blachnickim. Przedstawi on obydwa filmy w kontekście historycznym i współczesnym jak również ich autorów i poprowadzi dyskusje na żywo.