Połączmy siły, by zbudować i odsłonić trwały Pomnik Polskich Sił Powietrznych w Krakowie z okazji 85. rocznicy Bitwy o Wielką Brytanię — 15 września, w Dzień Bitwy o Wielką Brytanię. Historia zasługuje na pamięć, a bohaterowie na cześć.
Z radością dzielimy się z Państwem szczególnym projektem autorstwa architekta Alexandra Smagi. Muzeum Lotnictwa Polskiego wybrało wyjątkowo prestiżową lokalizację pod ekspozycję pomnika — na terenie dawnego lotniska 2. Pułku Lotniczego, będącego poprzednikiem 308 Dywizjonu Myśliwskiego „Kraków” RAF.
To miejsce nadaje naszej inicjatywie głębokiego historycznego znaczenia — jako hołd dla polskich lotników, którzy z odwagą wzbijali się w niebo podczas II wojny światowej.
Bitwa o Wielką Brytanię (lipiec–październik 1940 r.) była przełomową kampanią powietrzną, w której Królewskie Siły Powietrzne (RAF) broniły Wielkiej Brytanii przed zmasowanymi atakami niemieckiej Luftwaffe. Była to pierwsza wielka bitwa w historii prowadzona wyłącznie w powietrzu — i punkt zwrotny II wojny światowej. Polacy odegrali w niej kluczową rolę: 145 polskich pilotów dołączyło do walki u boku RAF. Choć stanowili zaledwie 5% wszystkich pilotów, zestrzelili aż 12% niemieckich samolotów.
Słynny Dywizjon 303 „Kościuszkowski” okazał się najskuteczniejszym alianckim dywizjonem w tej bitwie. Jego kunszt i odwaga przyniosły mu międzynarodowe uznanie. Marszałek Lotnictwa Sir Hugh Dowding powiedział później, że bez polskich dywizjonów Wielka Brytania mogłaby tej bitwy nie wygrać.
Ekspozycja pomnika zostanie umieszczona obok śmigłowca Jana Pawła II, w pobliżu historycznych hangarów Polskich Sił Powietrznych oraz głównej hali wystawowej, tworząc silne i symboliczne powiązanie z dziedzictwem polskiego lotnictwa.
Lokalizacja ta ma szczególne znaczenie, ponieważ stanowi część Muzeum Lotnictwa Polskiego — jednego z najważniejszych muzeów lotniczych na świecie. Założone w 1964 roku, mieści się na terenie dawnego lotniska Kraków-Rakowice-Czyżyny, które powstało już w 1912 roku i jest jednym z najstarszych lotnisk na świecie. Muzeum posiada imponującą kolekcję zabytkowych samolotów i silników, dokumentując historię polskiego lotnictwa i upamiętniając wkład polskich lotników na przestrzeni dziejów.
To naprawdę godne miejsce na pomnik upamiętniający odwagę i zasługi Polskich Sił Powietrznych.
Projekt pomnika stworzył Alexander Smaga, architekt RIBA, autor Polskiego Pomnika Lotników w Normandii, który był inspiracją dla krakowskiego monumentu. Smaga specjalizuje się w architekturze pamięci, dbając o to, by dziedzictwo historyczne i bohaterowie polskiego lotnictwa nie zostali zapomniani. Zaprojektował również Pomnik Lotników Aliantów D-DAY 75 w Plumetot w Normandii, poświęcony siłom alianckim, w tym Polakom, walczącym o zwycięstwo w II wojnie światowej. Jego prace łączą artystyczną wizję z historycznym przesłaniem.
Projekt objęty jest patronatem medialnym portalu British Poles.
GDZIE: Muzeum Lotnictwa Polskiego, al. Jana Pawła II 39, 31-864 Kraków, Poland
KIEDY: 14 lub 15 września 2025
ZBIÓRKA SPOŁECZNA: link tutaj
