Czy Miś Wojtek wrócił na Monte Cassino?

Wrzesień 9, 2019

Pomnik żołnierza Misia Wojtka został odsłonięty przy kościele św. Jerzego w Sopocie. Najsłynniejszy kapral rezerwy Wojska Polskiego, który brał udział w walkach o Monte Cassino, spogląda odtąd na sopocki deptak Bohaterów Monte Cassino.

Rzeźba, która wyszła spod dłuta trójmiejskiego artysty Pawła Sasina, przedstawia misia Wojtka w mundurze żołnierza. To letni mundur, gdyż II Korpus Polski dowodzony przez generała Władysława Andersa, w którym służył miś Wojtek, przeszedł przez Iran, Irak i Egipt do Włoch. Dzięki temu udało się także pokazać zarówno mundur, jak i sierść zwierzęcia. Miś siedzi na skrzynce po amunicji, na której umieszczono napis “Żołnierzom”. U jego stóp znajduje się plecak, w którym “bije” drugie, “zapasowe” serce.

Ewa Rakowska-Eggar, inicjatorka budowy pomnika i autor rzeźby Paweł Sasin, artysta z Wybrzeża

Rzeźbę odsłonięto 1 września, w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej.

“Rzeźbą tą oddajemy hołd i pokłon wszystkim, którzy walczyli za naszą wolność” –  mówiła podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Ewa Rakowska-Eggar z Fundacji na Rzecz Budowy Pomnika Misia Wojtka w Sopocie, która doprowadziła do odsłonięcia pomnika w mieście.

Koszt ustawienia pomnika poniosła fundacja, która zebrała na ten cel 250 tysięcy złotych.

Od lewej: Ewa Rakowska-Eggar, Anna Suchocka, Dorota Sztorc, Marzena Konarzewska

W zbiórkę zaangażowani byli ludzie z całego świata, ale jak powiedziała Portalowi British Poles Anna Suchocka z Fundacji Budowy Pomnika “75% datków pochodziło od Polonii z Wielkiej Brytanii. Największą darowiznę otrzymała Fundacja od Balu Polskiego, bo aż 15 tysięcy funtów”.

Darowizna od Balu Polskiego w Londynie – 15 tysięcy funtów

Historia żołnierza Misia Wojtka

Na mocy międzynarodowych układów z 1941 roku, w ZSRR zaczęła powstawać polska armia, zwana od nazwiska swojego dowódcy – Armią Andersa. Po sformowaniu została ewakuowana ze Związku Radzieckiego na bliski wschód, skąd trafiła do Włoch.

W Iranie żołnierze wchodzący w skład 22. Kompanii Zaopatrzenia napotkali pewnego razu Irańczyka z małym brunatnym niedźwiadkiem. Niewiele myśląc postanowili go adoptować. Za nowego kompana zapłacili konserwą wołową, sucharami, czekoladą oraz oficerskim nożem.

Za opiekę nad niedźwiadkiem odpowiadał kapral Piotr Prendysz. To on zdecydował, by misiowi nadać  imię Wojtek, od Wojciecha, które to imię oznacza “wojaka przynoszącego pociechę” lub “wojownika, któremu walka sprawia radość”.

Żołnierze rozpieszczali nowego kompana. Początkowo podobno chciano go co prawda przekazać samemu generałowi Andersowi, ale gdy niedźwiadek dostał się do oficerskiej kantyny i zjadł większość zapasów, zdecydowano o pozostawieniu go wśród szeregowych żołnierzy. Tam karmiono go i opiekowano się nim troskliwie.

Szczególnie sławne stały się zapasy Misia Wojtka z polskimi żołnierzami. Nigdy nikogo nie skrzywdził, a pokonany musiał się liczyć z tym, że jego twarz zostanie przez Wojtka dokładnie wylizana.

Miś Wojtek, towarzysz żołnierzy 22. Kompanii Zaopatrzenia w armii generała Władysława Andersa

Niedźwiadek został wciągnięty w stan osobowy jednostki w stopniu szeregowca i wraz z  Korpusem przeszedł niemalże cały szklak bojowy. Uwielbiał jazdę samochodem w szoferce i.. podkradanie jedzenia. Gdy go na tym przyłapywano, teatralnie zakrywał oczy udając niewiniątko. Co ciekawe lubił też alkohol (podobno raz nawet za to stanął do raportu karnego).

Mało kto wie, że odbył również podróż naszym słynnym “Batorym”, oczywiście wchodząc w skład II korpusu, ale już w stopniu kaprala!

Brał udział w walkach pod Monte Cassino. Początkowo bardzo źle reagował na huk wybuchających bomb i strzałów z broni maszynowej. Gdy jednak przywykł do nich, pomagał transportować zaopatrzenie. Stąd też emblemat niedźwiedzia trzymającego pocisk artyleryjski w łapach stał się oficjalnym symbolem 22. kompanii.

Wojtek przeżył wojnę. Po jej zakończeniu trafił wraz z polskimi żołnierzami do Szkocji. To tam zapadła decyzja, że Wojtek zostanie przekazany do zoo w Edynburgu. Zamieszkał w nim 15 listopada 1947 roku. Dyrekcja ogrodu zoologicznego obiecała, że nie przekaże go nigdy nikomu bez zgody ówczesnego dowódcy kompanii, majora Antoniego Chełchowskiego.

Do końca swoich dni Wojtek zawsze żywo reagował, gdy słyszał język polski. Zdemobilizowani już żołnierze często go odwiedzali, wywołując przy tym panikę wśród innych odwiedzających. Zdarzało się bowiem, że żołnierze wskakiwali na wybieg Wojtka, by siłować się z niedźwiedziem.

Mimo dobrych warunków Wojtek zaczął marnieć – dotychczas cieszył się niekrępowaną wolnością, a tu znalazł się na zamkniętym wybiegu. Niespodziewanie pojawiły się pomysły ściągnięcia Wojtka do Polski. Miał on znaleźć nowy dom w oliwskim zoo, ale pomysł upadł ze względu na coraz starszy wiek niedźwiadka i opór ze strony środowisk kombatanckich. Ostatecznie kapral rezerwy Wojska Polskiego Wojciech Miś zmarł w wieku 22 lat, 2 grudnia 1963 roku w Edynburgu. Wiadomość o tym podały liczne stacje radiowe w Anglii.

Czytelnicy naszego portalu mogą obejrzeć fragment uroczystości poniżej.

Odsłonięcia pomnika dokonał weteran Pan Czesław Poznański, który jako 16-letni chłopak dołączył do Armii Generała Andersa, walczył pod Monte Cassino, wyzwalał Bolonię i naturalnie znał Wojtka oraz Pani Krystyna Ivell, autorka pierwszej wystawy o Misiu Wojtku w Instytucie Sikorskiego w 2010 roku.

Pomnik został poświecony przez księdza proboszcza Jana Wołyńca z Parafii p.w. Świętego Jerzego. Zebrani tłumnie goście wysłuchali “Czerwonych Maków na Monte Cassino” w wykonaniu sopockiego chóru “Continuo”. Niemałych wzruszeń dostarczyła piosenka “Wojtuś, Wojtuś – Miś kochany” zaśpiewana przez dzieci z “Gangu Misia Wojtka” i teatru “Baabus Musicalis”. Na koniec wszyscy zgromadzeni na Bulwarze Bohaterów Monte Cassino z entuzjazmem dołączyli się do wspólnego odśpiewania “Serce w plecaku”.

Emocje i wzruszenia z tego wyjątkowego wydarzenia pozostaną na zawsze w naszych sercach i pamięci.

Jak powiedziała w rozmowie z Portalem British Poles Ewa Rakowska-Eggar, inicjatorka budowy pomnika: “nie ma lepszej lokalizacji w Polsce na rzeźbę upamiętniającą tego niezwykłego Misia – żołnierza spod Monte Cassino. Deptak w Sopocie otrzyma wizualizację swojej nazwy, a Miś znajdzie swój polski dom!”.

 

 

Michał Lipka, TrójmiastoPL/M. B.

Zdjęcia: Fundacja Na Rzecz Budowy Pomnika Misia Wojtka w Sopocie, Ewa Rakowska-Eggar, Joanna Rakowska, Jurek Bartkowski, British Poles

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: