Krystyna Skarbek – ulubiona agentka Churchilla

15 czerwca, 2021

Urodziła się 1 maja 1908 r. w Warszawie. Wszyscy mówili, że była bardzo piękna; w 1929 roku uczestniczyła w konkursie Miss Polonia, wprawdzie nie wygrała, ale zajęła wysokie miejsce. Wielu w widziało w niej uwodzicielkę i femme fatale. Jej pierwsze małżeństwo z przemysłowcem Karolem Gettlichawem w 1933 roku rozpadło się po 6 miesiącach. W listopadzie 1938 r. Krystyna wyszła za mąż po raz drugi, za podróżnika i pisarza powieści dla młodzieży, Jerzego Giżyckiego.

We wrześniu 1939 roku oboje przebywali w Kenii, gdzie Giżycki pracował jako dyplomata. Na wieść o wybuchu wojny wyjechali do Francji, skąd Krystyna, już sama przedostała się do Anglii. Tam, wykorzystując swe przedwojenne koneksje, zgłosiła się do służby w agencji brytyjskiego wywiadu SOE, powołanej przez Winstona Churchilla do dywersji na niemieckich tyłach. Od tej chwili występowała jako Christine Granville.

Przyjmując nową tożsamość jako agentka Krystyna odjęła sobie siedem lat i podawała odtąd za rok urodzenia 1915. Zbierała informacje wywiadowcze, które m. in. pomogły Churchillowi w uściśleniu przewidywanego terminu niemieckiej inwazji na ZSRR. W czerwcu 1940 r. Krystynie udało się odwiedzić w Warszawie matkę, ale nie przekonała jej do ucieczki z okupowanej Polski. Stefania Skarbek zginęła w warszawskim getcie.

Popiersie Krystyny Skarbek wykonane przez Iana Woltera, męża Clare Mulley, autorki biografii Skarbek. Ognisko Polskie

W lipcu 1944 Krystynę zrzucono na spadochronie do francuskich partyzantów w południowej Francji, gdzie m.in. zorganizowała wykupienie z rąk gestapo kilku aresztowanych szefów dywersyjnej siatki „Jockey”. Gdy w Warszawie trwało powstanie, Krystyna dotarła do Londynu. Wielokrotnie składała prośby o przerzut do Polski, ale zawsze spotykała się z odmową.

Skarbek została zdemobilizowana w kwietniu 1945 r ., podzieliła rozczarowania innych Polaków, którzy podczas wojny walczyli w Anglii. Dostała odprawę w wysokości 100 funtów i osobiste podziękowanie Churchilla. Pracowała jako pokojówka w hotelu, telefonistka, sprzedawczyni w londyńskim domu towarowym Harrods i wreszcie jako stewardessa na statkach pasażerskich.

Pamiątkowa tablica na fasadzie I Lexham Gardens Hotel w Kensington (ówczesnym Shelbourne Hotel), gdzie po wojnie Krystyna Skarbek mieszkała.

W tym okresie poznała zdemobilizowanego Iana Fleminga, z którym miała trwający blisko rok romans. Prawdopodobnie to właśnie ją Fleming opisał tworząc postać Vesper Lynd w swej pierwszej powieści o Jamesie Bondzie „Casino Royale”. Podczas pracy na statku Skarbek poznała też stewarda, Dennisa Muldowney’a. To on zakochany w niej po uszy 15 czerwca 1952 r. w hotelu “Shelbourne” w Kensington pchnął ją nożem za odrzucenie oświadczyn. Krystyna zmarła w szpitalu, a zabójca został schwytany i skazany na śmierć. Tak szybko, że okoliczności całego wydarzenia do dziś otoczone są nimbem tajemnicy. Jak jej całe życie.

Od: Instytut Pamięci. Narodowej

Zdjęcia: Instytut Pamięci Narodowej, British Poles

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: