Londyńskie „Dni ORP Błyskawica” w 81. rocznicę obrony Isle of Wight przed niemieckim nalotem

„Dni ORP BŁYSKAWICA” – patriotyczne spotkanie z okazji 81 rocznicy obrony Cowes i East Cowes przez ORP Błyskawica przypomniało o okręcie – bohaterze i wkładzie polskich marynarzy w walkach o Polskę i Wielka Brytanię na morskich frontach II wojny światowej.

W piątek 12 maja 2023 w POSK Londyn byliśmy świadkami niezwykle wzruszającego i patriotycznego wydarzenia – „Dni ORP BŁYSKAWICA” zorganizowanego i przygotowanego przez organizację polonijną Polish Sue z okazji 81 rocznicy obrony Cowes i East Cowes przez ORP Błyskawica.

ORP „Błyskawica” dla Gdyni i całej Polski to okręt bohater, który jako jedyny w historii Polskiej Marynarki Wojennej odznaczony został Złotym Krzyżem Virtuti Militari, najwyższym polskim odznaczeniem przyznawanym za męstwo na polu walki. Celem spotkania było przede wszystkim przypomnienie, że nie tylko polscy lotnicy zasłużyli na miano bohaterów brytyjskiego nieba – także polscy marynarze są bohaterami brytyjskiego morza.

ORP „Błyskawica” została zbudowana w małym porcie we wschodniej i zachodniej części Cowes na północy wyspy Wight w Wielkiej Brytanii. Okręt został zbudowany w East Cowes, zwodowany w 1936 roku i wyposażony w zachodniej Cowes po przeciwnej stronie rzeki Medyny. Przedstawiciele polskiej marynarki wojennej mogli współpracować z personelem stoczni J. Samuela White’a, aby upewnić się, że spełnia polskie wymagania.

Błyskawice w porcie w Gdyni

ORP „Błyskawica” została oddana do użytku w 1937 r.  i była jednym z trzech polskich niszczycieli (oprócz niej były to ORP „GROM” i ORP „BURZA”), które przed wybuchem wojny zostały rozkazem przełożonych oddelegowane do Wielkiej Brytanii i jako pierwsze polskie oddziały rozpoczęły współpracę z siłami brytyjskimi po przystąpieniu Wielkiej Brytanii do wojny. ‘

W trakcie działań wojennych, ilekroć potrzebowała naprawy, ponownego uzbrojenia lub modyfikacji, wracała do stoczni J. Samuela White’a w Cowes.

Między latami 1937–1947 Błyskawica spędziła w tym mieście aż 24 miesiące. ORP „Błyskawica” była w stoczni w Cowes pamiętnego dnia – w maju 1942 r. i wzięła wówczas udział w odparciu najcięższego nalotu bombowego, jaki wykonało niemieckie lotnictwo na to miasto podczas całej wojny. Wówczas to w bohaterskim zrywie załogi, ORP „Błyskawica” obroniła Cowes, ratując mieszkańców i miasto przed całkowitym zniszczeniem.

Na piątkowej uroczystości, która miało miejsce w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym (POSK), mającej na celu 81 obchody tego wydarzenia, zaproszono bardzo zacnych uczestników na czele z Ambasadorem RP w Londynie prof. Piotrem Wilczkiem oraz Posłem na Sejm RP z Gdańska – Kacprem Płażyńskim jak również znanym opozycjonistą z czasów Solidarności i Kawalerem Orła Białego architektem Czesławem Bieleckim.

Patronką wydarzenia została Hrabina Katarzyna Raczyńska – córka hrabiego Edwarda Raczyńskiego – polskiego dyplomaty i Premiera RP na Uchodźstwie i Cecylii Raczyńskiej – Matki Chrzestnej ORP BŁYSKAWICA. Jej matka ochrzciła ORP Błyskawice w 1936 r.

„Jest dla mnie jako córki Cecylii Raczyńskiej matki chrzestnej ORP Błyskawicy zaszczytem i wielką przyjemnością móc brać udział w uroczystym spotkaniu z załogą tego wspaniałego okrętu w 81ej rocznicy obrony Cowes. Jestem przekonana, że wszyscy uczestnicy tej wyjątkowej uroczystości będą ja długo wspominali” – powiedziała Katarzyna Raczyńska.

Obecni na spotkaniu byli również pracownicy Konsulatu RP – wraz z Konsulem Generalnym Mateuszem Sąsiekiem, Konsulem RP Tomaszem Balcerowskim, Konsulem Honorowym RP w Cowes – dr Krzysztofem Magierem oraz przedstawicielami NATO – Komandorem Andrzejem Czekajem jak i zastępcą Attaché obrony RP – pułkownikiem Robertem Pawlickim.

Wielkim nieobecnym był 101-letni Pułkownik Otton Hulacki, bohater spod Monte Cassino i pierwszy współorganizator obchodów ORP Błyskawicy w Cowes, który niestety musiał wyjechać w tym czasie do Włoch na odbywające się tam wówczas okrągłe obchody zwycięstwa na Monte Cassino. Przesłał nam jednak swoje serdeczne życzenia i pozdrowienia wraz ze zdjęciem.

Przypomnijmy jaki przebieg miało to pamiętne spotkanie.

Wydarzenie rozpoczęła z ramienia organizatora Iwona Golińska – prezes Polish Sue, która powitała gości i poprowadziła spotkanie a tuż po chwili gości powitał Marek Laskiewicz – prezes POSK.

Następnym punktem programu było przemówienie Ambasadora RP prof. Piotra Wilczka, który zaznaczył wagę tego spotkania i fakt, że odbywa się ono w czasie Obchodów Polskich Dni Dziedzictwa Narodowego w Wielkiej Brytanii.

Następnie przemawiał Poseł na Sejm RP Kacper Płażyński, który nakreślił wagę Polonii w utrzymaniu polskich tradycji za granicą. Poseł Płażyński przyjechał na to wydarzenie specjalnie z Gdańska – który jest kolebką Solidarności, i temat Błyskawicy, która jest tuż obok w Gdyni, jest mu bardzo dobrze znany i bliski sercu.

Po tym wystąpieniu mieliśmy szanse wysłuchać dr. Czesława Bieleckiego, który pokazał nam prezentację dotyczącą znaku graficznego „Polska – Solidarność dla wolności”. Ten znak oparty na stylistyce z czasów Solidarności był przetłumaczony na wiele języków świata.

Następna w programie była projekcja filmu „BŁYSKAWICA – Wierny Okręt” – produkcji TVP3 Gdańsk – w reżyserii Tomasza Miegonia i Aleksandra Goska.

Po filmie oglądaliśmy interesującą prezentację wprost z ORP Błyskawica zaprezentowaną z wojskową precyzją przez Starszego Chorążego i Bosmana na ORP Błyskawica Dariusza Chełmowskiego, który opisał drogę bojową Błyskawicy.

Błyskawica podczas drugiej wojny światowej prawie nieprzerwanie brała w niej udział – i to od pierwszego do ostatniego dnia wojny” powiedział st. chorąży Dariusz Chełmowski.

Po tym wystąpieniu powitaliśmy na scenie Geoff Banksa – Prezesa Friends of ORP Błyskawica Society in Cowes. Opowiadał on bardzo barwnie o wydarzeniach w Cowes i East Cowes – w 1942 roku i obronie stoczni Samuela White’a przez ORP Błyskawica. Wspominał też naocznych świadków tego wydarzenia którzy przetrwali Cowes Blitz.

Ostatnia prezentacją była przedstawiona przez Muzeum Marynarki Wojennej – dyr. Aleksander Gosk – który złożył trybut Cecylii Raczyńskiej. Następnie Kustosz Muzeum Wirginia Węglińska opowiadała o albumie wydanym przez Muzeum Marynarki Wojennej, o takiej samej nazwie jak film – „Błyskawica – wierny okręt”.

Spotkanie odwiedziły również rodziny dowódców i marynarzy, którzy służyli na ORP Błyskawicy między innym wnuczki komandora Wojciecha Franckiego – Ewa Doroszkowska i Ania Morgan z rodzinami. Obecni także byli Josephine Pearson – córka starszego bosmana na Błyskawicy Franciszka Skalskiego z synem Jasonem Hintonem, Stanisław Feruś – którego wuj Tomasz Feruś służył na Błyskawicy jako mat artylerzysta a także Carole Guegain – wnuczka nasłuchowego z Błyskawicy – Henryka Piotrowskiego. Powitaliśmy ich z wielkim szacunkiem dla osiągnięć ich przodków. Żałujemy ze Barbara Lesisz – Dembińska – córka komandora Tadeusza Lesisza nie mogła przybyć ze względu na poprzednie zobowiązania.

Na zakończenie spotkania mieliśmy szansę porozmawiać przy lampce wina.

Do Polish Sue oraz uczestników spotkania w ramach obchodów 81. rocznicy obrony Cowes przez ORP Błyskawica został wystosowany list od Prezydenta RP Andrzeja Dudy. List podpisany przez Sekretarza Stanu Andrzeja Derę, odczytany został na spotkaniu przez Konsula RP w Londynie Tomasza Balcerowskiego.

Błyskawica nocą – w porcie w Gdyni

W liście Prezydent RP Andrzej Duda złożył organizatorowi i uczestnikom spotkania podziękowania – dzięki temu spotkaniu polski okręt ORP BŁYSKAWICA oraz jego dzielna załoga odebrali należny im hołd. Prezydent Andrzej Duda zwrócił również uwagę na to, że Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii od wielu już lat z dumą prezentują polskie symbole niepodległościowe, wyrażając w ten sposób miłość do Ojczyzny a także troskę o sprawy Polonii i Polski na świecie.

Iwona Golinska

Zdjęcia: British Poles i Paulina Majewska

Od redakcji: ze wzgledu na ograniczoną formę relacji wszystkie podziekowania organizatorki dla przybyłych gości i osób wspierających wydarzenia dostępne są tutaj.

.

 

 

Socials: