Niezwykła uroczystość odbyła się 28 listopada w miejscowości Mississauga w Kanadzie, gdzie został odsłonięty pomnik „Spirala Zwycięstwa” upamiętniający wkład żołnierzy państwa polskiego w obronę powietrzną Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej.
Mississauga jest największym skupiskiem polskiej społeczności w Kanadzie. Otwarty charakter obiektu pozwoli na podzielenie się z wielokulturową społecznością lokalną polskim dziedzictwem, stanie się przy tym miejscem pamięci dla przeszłych pokoleń oraz symbolem Polski walczącej i zwyciężającej.
Kanadyjskie środowiska polonijne podjęły inicjatywę wzniesienia pierwszego w Kanadzie upamiętnienia poświęconego polskim lotnikom, personelowi naziemnemu i Pomocniczej Służbie Kobiet, służącym w Polskich Siłach Powietrznych u boku RAF podczas II Wojny Światowej. Powołały w tym celu Komitet Budowy Pomnika „Spirala Zwycięstwa”, który zwrócił się o wsparcie przedsięwzięcia do Instytutu Pamięci Narodowej. Instytut niezwłocznie zaangażował się w realizację upamiętnienia, zapewniając współfinansowanie ze środków budżetowych będących w dyspozycji Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN.
Pomnik „Spirala Zwycięstwa” składa się z dwóch głównych części: lekko pochylonego do przodu obelisku o przekroju trójkąta oraz osadzonej na jego szczycie rzeźbiarskiej kompozycji przedstawiającej trzy samoloty w trakcie walki powietrznej. Na południowo-wschodniej, frontowej ścianie znajduje się symbol polskich lotników, biało-czerwona szachownica, oświetlona od środka i widoczna w nocy. Druga, lewa płaszczyzna obelisku (od zachodniej strony) opatrzona została odznaką Polskiego Pilota oraz inskrypcją w języku angielskim: „Never in the field of human conflict was so much owed by so many to so few.”, która jest cytatem z przemówienia Winstona Churchilla, ówczesnego Premiera Wielkiej Brytanii. Ostatnia, północna płaszczyzna jest powtórzeniem strony lewej, lecz w języku polskim.
Monument wykonany jest ze stali nierdzewnej a jego autorami są Anna i Wojciech Biczysko.
Bitwa o Wielką Brytanię to jedna z największych kampanii II wojny światowej, stoczona pomiędzy siłami lotniczymi Niemiec (Luftwaffe) a lotnictwem brytyjskim (Royal Air Force) wspieranym przez aliantów, wśród których najliczniejszą grupę stanowili polscy lotnicy. Celem niemieckiej ofensywy lotniczej było zdobycie absolutnej przewagi w powietrzu, co było warunkiem niezbędnym do przeprowadzenia przez Wehrmacht udanej inwazji na wybrzeża Albionu.
https://twitter.com/spiralofvictory/status/1465143751907725316?s=20
W bitwie tej uczestniczyły dwa polskie dywizjony myśliwskie o numerach 302 i 303 oraz dwa bombowe 300 i 301. Ponadto polscy piloci uczestniczyli w Bitwie, służąc w eskadrach brytyjskich. Polskim myśliwcom przypisuje się zestrzelenie ok. 170 samolotów Luftwaffe i uszkodzenie blisko 40. Niemiecka przegrana w bitwie stanowiła punkt zwrotny w dziejach II wojny światowej.
Douglas Bader, legendarny as lotnictwa brytyjskiego uznał polskich pilotów za najskuteczniejszych w podniebnych zmaganiach o Wielką Brytanię.
We wczorajszych uroczystościach wzięli udział weterani lotnictwa – Bolesław Fujarczuk oraz Jan Gasztold a także syn zmarłego w tym roku Marcelego Ostrowskiego, Krzysztof. Obecni byli przedstawiciele licznych organizacji polonijnych z prezesem Kongresu Polonii Kanadyjskiej na czele, a także przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, politycy władz prowincyjnych i federalnych Kanady, a także burmistrz Mississaugi. Nie zabrakło licznie zgromadzonej Polonii.
Opracowała Daria Więcek na podstawie publikacji Instytutu Pamięci Narodowej
Zdjęcia: Twitter @spiralofvictory, @peterfonsecaMP, @SherefSabawyPC
