Ostatni polski ułan, por. Stefan Mustafa Abramowicz, upamiętniony w Manchesterze

Październik 20, 2019

19 października 2019 r. w Manchesterze został upamiętniony por. Stefan Mustafa Abramowicz – polski ułan ze słynnego 1. Szwadronu Tatarskiego 13. Pułku Ułanów Wileńskich. Uroczystości odbyły się na Cmentarzu Południowym w Manchesterze oraz w w bazie brytyjskich oficerów Szpitala Polowego Royal Army Medical Corps (RAMC).

Nazywany ostatnim ułanem Rzeczypospolitej – porucznik Stefan Mustafa Abramowicz odszedł na wieczną wartę  w Manchesterze w kwietniu ubiegłego roku. Miał 103 lata. Urodził się 20 stycznia 1915 roku w Klecku w rodzinie Tatarów polskich. Służył w 1 Szwadronie Tatarskim 13. Pułku Ułanów Wileński, był Sybirakiem oraz czołgistą w jednostce bojowej II Dywizji Pancernej II Korpusu gen. W. Andersa.

75. rocznica bitwy o Monte Cassino i kampanii włoskiej 2. Korpusu Polskiego, to doskonała okazją dla upamiętnienia czcigodnego weterana, który z Armią gen. Andersa jako czołgista walczył w kampanii włoskiej min. pod Monte Cassino, a podczas ofensywy i wymiany ognia artyleryjskiego został ranny pod Ankoną.

Królowa Elżbieta II odznaczyła ułana  HM Armed Forces Veterans Badge – Her Majesty’s Armed Forces w uznaniu jego służby w Siłach Zbrojnych Jej Królewskiej Mości.

Zdjęcie: Simon Elmer

Organizacji międzynarodowego wydarzenia podjęła się p. Xenia Jacoby – przyjaciółka i biograf ułana – wraz z IPN Warszawa, reprezentowanym przez Pana Adama Siwka dyrektora BUWiM IPN.

Kilka słów od p. Xeni Jacoby:

“Snując refleksje o czcigodnym – pragnę wspomnieć, jak ułan Abramowicz (polski Tatar – muzułmanin) podczas kampanii wrześniowej pomógł w ucieczce do obozu internowania dla Polaków na Litwie – swemu komendantowi por. Zygmuntowi Barcickiemu (który był katolikiem). Dzięki pomocy wiernego podkomendnego dowódca uniknął śmierci w Katyniu. Natomiast Sowieci aresztowali ułana i trafił On do obozu w Kozielsku, gdzie po raz ostatni widział tam polskich oficerów. Stąd wywieziono Go jako jeńca do kolejnych obozów Archipelagu Gułag na dwa lata przymusowych robót.Po wojnie nie mógł wrócić do domu w Polsce, gdyż Rosja Sowiecka zagrabiła Kresy Wschodnie, gdzie mieszkał przed wojną. Aparat terroru NKWD nachodził Jego dom rodzinny, wypytując o powojenne losy andersowca, bo był naocznym świadkiem wielu informacji polityki niewolniczego systemu pracy u Sowietów, strzeżonych jako ścisłą tajemnicę historii Stalina, a jako andersowiec był dla nich szczególnie niebezpieczny i traktowany jako przestępca oraz wróg odbudowy nowego państwa – Polski Ludowej.

Porucznik Abramowicz zmarł w Manchesterze w wieku 103 lat.

Pragnę upamiętnić dzielnego Tatara, obrońcę Ojczyzny przy okazji odsłonięcia na Jego grobie (*1915 +2018) tablicy pamiątkowej w postaci książeczki wojskowej z napisem informującym o szlaku bojowym żołnierza.

Uhonorowanie weterana odbędzie się w miejscu pochówku por. Stefana Mustafy Abramowicza na Cmentarzu Południowym w Manchesterze oraz w Konsulacie RP lub w bazie brytyjskich oficerów Szpitala Polowego Royal Army Medical Corps (RAMC) w Manchesterze”.

Oficjalna część ceremonii rozpoczęła się o godz. 13.30 na Cmentarzu Południowym w Manchesterze, 212 Barlow Moor Rd, Manchester M21 7GL.

Zdjęcie: Simon Elmer

P.358. to nr mogiły Ułana w kwaterze oznaczonej jako Non Conformist Part, naprzeciwko Pomnika Cross of Sacrifice – Krzyża Poświęcenia i Pomnika Pamięci 5 polskich pilotów, którzy walczyli o Anglię w 1940 r. (ich groby znajdują się na tym cmentarzu).

Zdjęcie: Simon Elmer

Przy mogile Ostatniego Ułana Rzeczypospolitej współorganizator wydarzenia – Adam Siwek Dyrektor Urzędu ds. Pamięci Walki i Męczeństwa wraz z Renatą Soszyńską – Zastępcą Dyrektora Urzędu Pamięci Walki i Męczeństwa oraz prof. Krzysztofem Szwagrzykiem odsłonili tablicę pamiątkową w formie książki wojskowej według projektu Xeni Jacoby.

Po oficjalnym ceremoniale część artystyczna wydarzenia odbyła się w brytyjskiej bazie wojskowej Royal Army Medical Corps RAMC 207 Fd Hosp Sir William Coates House | Kings Road | Manchester M16 7RS, która znajduje się na granicy trzech dzielnic (Old Trafford, Whalley Range, Moss Side) w sąsiedztwie, gdzie mieszkał Ułan na Old Trafford.

Zdjęcie: Konsulat RP

Warto przy tej okazji wspomnieć, że wkrótce w Polsce ma się ukazać książka o Tatarach i Karaimach w 100-leciu niepodległości. Jest to praca zbiorowa kilkunastu autorów, gdzie niepoślednie miejsce zajmuje rozdział o poruczniku Stefanie Mustafie Abramowiczu: Xenia Jacoby, Stefan Mustafa Abramowicz – ostatni ułan Rzeczypospolitej i świadek historii (Stefan Mustafa Abramowicz – the last Uhlan of the Republic of Poland and a witness to history. AJP w Gorzowie Wielkopolskim).

Pani Xenia Jacoby rozpoczęła prace nad tekstem jeszcze za życia por. Stefana Mustafy Abramowicza, który bardzo się ucieszył i z zaciekawieniem wyczekiwał książki o nim. O etapach życiowej drogi ułana Stefana Mustafy Abramowicza stanowiącej ważne świadectwo troski o losy Rzeczpospolitej – już niebawem będzie można przeczytać w książce ,,Tatarzy i Karaimi w 100-leciu niepodległości.

 

Artykuł został udostępniony za zgodą Polonijnej Agencji Informacyjnej/NB

Na podstawie: Xenia Jacoby

Zdjęcia:  Xenia Jacoby i Simon Elmer

 

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: