Zofia Kossak, założycielka ŻEGOTY, jedynej organizacji ratującej Żydów w czasie WW2

29 stycznia, 2020

Założycielka ŻEGOTY, organizacji, która w skrajnie trudnych warunkach, w czasie okupacji niemieckiej ratowała Żydów, mieszkała przez dwanaście lat w Wielkiej Brytanii, a dokładnie w Kornwalii. ŻEGOTA była jedyną organizacją podziemną w okupowanej Europie, która stawiała za cel pomoc Żydom w różnorakiej formie.

Bohaterka, która przyczyniła się do uratowania kilkudziesięciu tysięcy Żydów, postanowiła uciec z tworzącej się na jej oczach komunistycznej Polski i odpocząć w malowniczej Kornwalii. Pisarka po trudach i gehennie wojny w Polsce zamieszkała w 1947 roku na farmie niedaleko miasteczka Lauceston.

Zofia wraz mężem Stanisławem Szatkowskim nabyli farmę rolno-hodowlaną w Trossell do spółki z dwoma innymi właścicielami. Wspólnicy wyłożyli większość kapitału, a Szatkowscy mieli zajmować się gospodarstwem. Mieszkanie na farmie nie miało elektryczności, kanalizacji i telefonu. W tym czasie syn Witold studiował w Irlandii a córka Anna w Szwajcarii. Dobiegająca 60 roku życia pisarka, wraz z mężem, rozpoczęła nieznane jej wcześniej życie farmera. Zamieszkanie na prowincji dla inteligentów takiego formatu jak Zofia Kossak, było dużym wyzwaniem. Zwłaszcza gdy trzeba było szukać zaginionych krów i owiec w bezkresnej Kornwalii. Osobiście zajmowali się hodowlą bydła i uprawą ziemi. Pani Zofia wraz z mężem otaczali się liczną Polonią osiadłą wzdłuż całej Wielkiej Brytanii. Często odwiedzali Polaków zamieszkałych w pobliżu i również gościli u siebie rodaków z całej Wielkiej Brytanii oraz z Polski.

Utrzymywali również bardzo dobre kontakty ze swoim angielskim sąsiedztwem, gdzie częstym gościem bywał anglikański pastor z pobliskiego North Petherwin, który zachęcał ich do przejścia na anglikanizm. Na pytanie pastora: „A wy Polacy, tacy katolicy! Mieliście choć jednego papieża waszej narodowości?” Odpowiedz Zofii Kossak brzmiała: „Nie ale mamy czas , doczekamy się”. No i się doczekaliśmy 30 lat później.

Pani Zofia wraz z mężem, w chwilach wolnych, podróżowali i zwiedzali malowniczą Kornwalię. Podziwiali piękne piaszczyste plaże i wzgórza Bodmin oraz Dartmoor.

Polacy uczęszczali na Mszę Św. do pobliskiego Launceston do kościoła St Cuthbert Mayne R C. Utrzymywali bardzo dobre stosunki z irlandzkim księdzem White, który często ich gościł u siebie.

W 1957 roku Zofia Kossak opuściła Kornwalię i powróciła do Polski. Zmarła w 1968 roku w Bielsku-Białej.

 

Autor: Zbigniew Izdebski

Źródło: Zofia Kossak-Szczucka, Wspomnienia z Kornwalii 1947-1957, Wydawnictwo literackie

Autor odnalazł świadków, Brytyjczyków z Kornwalii, którzy pamiętają Zofię Kossak i przeprowadził wywiad.

W artykule zostały wykorzystane zdjęcia domu i farmy, na której mieszkała Zofia Kossak.

 

 

 

 

 

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: