Izraelski dziennik Haarec poinformował w zeszłym tygodniu, że 87-letni Roman Polański zgłosił do medalu Yad Vashem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” polską parę, która ryzykując życiem uratowała go w czasie drugiej wojny światowej.  Medal wręczany jest osobom, które w czasie Holokaustu bezinteresownie ratowały Żydów przed Niemcami.

9-letni Polański uciekł z krakowskiego getta i szukając schronienia przed Holokaustem, znalazł je w małej wiosce Wysoka, oddalonej od Krakowa o 30 kilometrów. Uboga polska para – małżeństwo Jana i Stefanii Buchałów, mająca 3 małych dzieci, nie wahała się ani chwili. „Stefania bez żadnego wynagrodzenia, wyłącznie z miłości do innych, zaryzykowała życie swoje oraz męża i dzieci, ukrywając mnie w swoim domu przez prawie dwa lata” – wnioskował Polański do Yad Vashem, prosząc o uznanie małżeństwa za „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”.

„W tym czasie, pomimo biedy i braku pożywienia dla swojej rodziny, ukrywała mnie i karmiła” – podkreślił reżyser.

Rodzice reżysera nie mieli tyle szczęścia. Oboje zostali wywiezieni do niemieckich obozów śmierci. Ojciec Maurycy Liebling – do Mauthausen (udało mu się przeżyć wojnę).  Matka – Bula Katz-Przedborska, trafiła do niemieckiego obozu śmierci w Auschwitz, gdzie została zamordowana.

https://twitter.com/ipngovpl_eng/status/1317022316212137985?s=20

Polański kilkakrotnie przyjeżdżał do Wysokiej, by odnaleźć potomków lub przynajmniej groby swoich dobroczyńców.Okazało się, że oboje małżonkowie zmarli w 1953 roku, ale ponieważ nikt nie zapłacił za ich grób, zostali po 20 latach ekshumowani a grób przekazano innej osobie.

Uroczystość odbyła się 15 października w Gliwicach. Wnuk bohaterskiej pary – Stanisław przyjął medal w imieniu swoich dziadków. Polański, mieszkający na co dzień we Francji, specjalnie przyjechał do Polski. Na uroczystości obecny był zastępca ambasadora Izraela w Polsce Tal Ben-Ari Yaalon.

Polacy stanowią największą grupę narodową wśród Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata uznaną przez Yad Vashem. Do tej pory upamiętniono 27,363 osoby. Ponad 25% z nich było Polakami. Więcej można przeczytać na oficjalnej stronie Yad Vashem. Musimy pamiętać, że w czasie niemieckiej okupacji Polski wielu Polaków ryzykowało życiem – i życiem swoich rodzin – ratując Żydów przed Niemcami. Do tej pory 6992 Polaków, w większości chrześcijan, zostało uhonorowanych przez państwo Izrael tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jest to więcej niż w jakimkolwiek innym narodzie (dla porównania w Niemczech tylko 616). Cała lista dostępna jest tutaj. Biorąc pod uwagę surową karę, która groziła ratującym, liczba ta jest imponująca. Obywatele polscy żyli w najbardziej ekstremalnych warunkach w całej okupowanej przez Niemcy Europie. Okupowana Polska była jedynym terytorium, na którym Niemcy ustanowili prawo, że wszelka pomoc dla Żydów będzie karana śmiercią ratującego i całej jego rodziny. Przynajmniej 50 000 Polaków zostało straconych przez Niemców wyłącznie w ramach kary za ratowanie Żydów.

Nel Badowska

Źródła: Haarec.com, TimesofIsrael.com

Picure: Twitter @TimesofIsrael