Platforma ‘200 lat polsko-angielskiej wymiany kulturalnej’ nowym rozdziałem w misji londyńskiego POSK-u

25/08/2022
Polacy w UK

Wczoraj w Londynie mieliśmy okazję otworzyć nowy rozdział w szczytnej misji POSK (Polish Social & Cultural Association) zarządzanego obecnie przez niezwykle efektywnego Prezesa dr Marka Laskiewicza. Dr Julia Griffin wygłosiła wykład na temat ekscytującego nowego projektu: ‘Polsko-brytyjskie Forum Kultury: Wybitni Polacy w Wielkiej Brytanii w okresie od 1795 do współczesności’.

Od lewej: dr Marek Laskiewicz, dr Julia Griffin i Elwira Olbrich (dyrektor artystyczny POSK). Zdjęcie: British Poles

Przypomnijmy, że POSK to instytucja stworzonej dla potrzeb szerzenia kultury polskiej w społeczności polskiej w Wielkiej Brytanii. Ośrodek w londyńskiej dzielnicy Hammersmith został założony przez społeczność polską w Wielkiej Brytanii z inicjatywy prof. Romana Ludwika Wajdy (1901-1974), który był również pierwszym przewodniczącym POSK-u. W 1964 roku, z jego inicjatywy, zaczęły odbywać się pierwsze publiczne spotkania na terenie Wielkiej Brytanii, mające na celu poinformowanie społeczności polskiej o pomyśle budowy Ośrodka i zebranie środków na realizację tego pomysłu.

https://twitter.com/posklondon/status/1562497179377598467?s=20&t=wv7JdaadHXHmz4-FZVPG4A

Liczne środowiska polonijne, organizacje i stowarzyszenia oraz osoby prywatne poparły wizjonerski pomysł profesora Wajdy i zaczęły przekazywać dotacje lub organizować zbiórki funduszy na ten szczytny cel.

W 1972 roku zostały zakupione budynki przy King Street, w tym sklepy oraz nieużywany już kościół Baptystów – tu właśnie, w nieodległej przyszłości miał stanąć gmach POSK-u.

Dr Julia Griffin. Zdjęcie: British Poles

Wspomniany wcześniej projekt ten został zainicjowany przez dr Marka Laskiewicza i jest prowadzony przez dr Julię Griffin, która zasłynęła z organizacji pierwszej wystawy o „Młodej Polsce” w William Morris Gallery w Londynie. Projekt powstał przy współpracy Polskiego Instytutu Kulturalnego w Londynie i Ogniska Polskiego.

Będzie to platforma, na której w jednym miejscu przedstawiane będą największe osiągnięcia wybitnych Polaków tworzących i żyjących w Wielkiej Brytanii. Tych, których twórczość wzbogaciła kulturowo Wielką Brytanię.

Słowo klucz to wymiana – pamiętajmy, że kultura, nauka, militaria i sztuka polska wpłynęły w znacznym stopniu na rozwój Wielkiej Brytanii. Waleczny duch bojowy naszych lotników i ich rola w Bitwie o Anglię zadecydował o wolności i losach tej wyspy i jej egzystencji.

Olbrzymi wpływ na literaturę angielską mieli polscy pisarze, jak Polak Teodor Józef Konrad Korzeniowski, czyli Joseph Conrad Urodzony 3 grudnia 1857 roku w Berdyczowie. Był synem pisarza – Apolla Korzeniowskiego. Wraz z rodzicami przebywał na zesłaniu w Rosji w latach 1862-1867. Po śmierci rodziców wychowywany był przez wuja. Mieszkał przez pewien czas w Krakowie. Opuścił Polskę w roku 1874 i wyjechał do Francji, gdzie zaciągnął się na statek. Pływał w brytyjskiej marynarce (dosłużył się stopnia kapitana), To on – Polak rozpoczął nowy kanonom w literaturze brytyjskiej. To na nim wzorowali się późniejsi pisarze angielscy.

To Polacy – polscy matematycy złamali szyfr „Enigmy” Pod koniec grudnia 1932 roku Marian Rejewski odczytał pierwsze informacje przesyłane za pośrednictwem niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”. Współautorami złamania kodu „Enigmy” byli Jerzy Różycki i Henryk Zygalski. Tym samym przyczynili się do rozszyfrowania najtwardszego na świecie kodu wroga podczas wojny – dzięki temu Brytyjczycy i Amerykanie mieli już jak „po maśle” w dalszych pracach nad Enigmą a Alianci mogli wygrać wojnę.

Nawet największy superszpieg to Polka – Krystyna Skarbek, – pracująca w czasie II wojny światowej dla brytyjskiego wywiadu. Chwalił ją Churchill, inspirował się Ian Fleming, twórca postaci Jamesa Bonda. Teraz Brytyjczycy uhonorowali ją pamiątkową tablicą w Londynie. Skarbek była najdłużej służącym agentem S.O.E w służbie wywiadu jej królewskiej Mości – a jej zasługi w dywersyjnych akcjach zostały nawet uwiecznione w literaturze i kinematografii brytyjskiej – bo była prototypem dla największego angielskiego szpiega wszech-czasów – Jamesa Bonda.