Niniejszy list jest prośbą o wsparcie i ratunek dla jednego z najcenniejszych archiwów Armii Krajowej poza Polską – Studium Polski Podziemnej w Londynie.
To także kulminacja wieloletnich i nieskutecznych prób ze strony SPP unormowania i racjonalizacji stosunków z Instytutem Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie (IPMS).
***
Do niedawna SPP było pełne nadziei na nowe otwarcie w relacjach z IPMS, który w 1988 r. został właścicielem zbiorów i budynku Studium, przekazanych przez SPP nieodpłatnie w ramach umowy scaleniowej.
Chęć naprawy stosunków pomiędzy naszymi instytucjami oraz dobro zbiorów przechowywanych w SPP, skłoniły Studium – po latach pertraktacji – do podjęcia kroków w celu uniezależnienia się od Instytutu.
Separacja miała pomóc stworzyć nowy, funkcjonalny model współpracy pomiędzy naszymi organizacjami.
Powiernicy Instytutu w listopadzie 2021 odpowiedzieli pozytywnie na piśmie na propozycję separacji.
Wobec powyższego, w lutym 2022 Studium zarejestrowało nowy podmiot prawny: Charitable Incorporated Organisation pod nazwą Polish Underground Movement Study Trust (nr 1197744). Do ustalenia pozostało przeniesienie prawnej własności archiwów, które Rząd RP na Uchodźctwie przekazał Studium w 1947 r. Zwróciliśmy się także do IPMS o przekazanie siedziby SPP; wcześniej zakupionej i spłaconej przez członków SPP.
Czekając na kolejne kroki ze strony Instytutu, wypracowaliśmy wizję Studium: nowoczesnej instytucji przechowującej dokumenty i promującej historię Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Cyfrowe archiwum, działalność wydawnicza i programy edukacyjne, to jedynie zarys naszych planów, tak istotnych w czasach, gdy historia II Wojny Światowej staje się coraz bardziej odległa i jednocześnie tak bardzo istotna w kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej.
Nasze nadzieje na pozytywne zmiany i rozwój zostały jednak szybko przekreślone. Instytut wycofał się z wcześniejszych obietnic separacji.
W tej sytuacji Studium zainicjowało rozmowy na temat autonomii SPP w ramach IPMS jako alternatywnego rozwiązania do separacji, które niestety również zakończyły się fiaskiem.
W sierpniu 2022 r. Instytut powołał, bez konsultacji ze Studium, nowy „Komitet Studium Polski Podziemnej”. Sześć miejsc zostało obsadzonych przez Powierników IPMS wobec trzech pozostawionych, ale nie obsadzonych przez członków SPP.
STUDIUM POLSKI PODZIEMNEJ W LONDYNIE THE POLISH UNDERGROUND MOVEMENT (1939-1945) STUDY TRUST
T: +44 (0)20 8992 6057
Od chwili powołania, nowy Komitet SPP nie podjął praktycznie żadnych kroków w celu rozwiązania kwestii bezpieczeństwa budynku i przechowywanych w nim akt. Nie opracowano także zasad funkcjonowania samego Komitetu. Strategiczny plan rozwoju Studium pozostał również nierozwiązanym zagadnieniem.
Obecny stan zawieszenia wstrzymał prowadzone w SPP projekty. Niweczona jest wieloletnia praca i osiągnięcia wolontariuszy i pracowników SPP.
***
Wobec powyższego, domagamy się od IPMS powrotu do negocjacji i spełnienia 10 postulatów SPP.
W obliczu zagrożenia istnienia i działalności SPP, zwracamy się również do Państwa o wsparcie naszych wysiłków.
- Eugenia Maresch
- Joyce Brown
- Ewa Czoch
- Kazimierz Czoch
- Joanna Hanson
- Barbara Korzeniowska
- Wanda Kościa
- Barbara Murzynowska
- Hanna Ostrowska
- Bartosz Karol Piasecki
- Maria Pomian
- Jolanta Potocka
- Janina Stapf
- Magdalena Szkuta
- Mike Wojcik
- Hanna Zbirohowska – Kościa
- CZŁONKOWIE, WOLONTARIUSZE I PRZYJACIELE SPP W LONDYNIE
STUDIUM POLSKI PODZIEMNEJ W LONDYNIE THE POLISH UNDERGROUND MOVEMENT (1939-1945) STUDY TRUST
LONDYN, 25/09/2023
T: +44 (0)20 8992 6057
Zdjęcie główne: British Poles
Od redakcji: Sytuacja finansowa Studium jest krytyczna. Jeśli ktoś chciałby wesprzeć Studium, by fundacja mogła kontunuować swoją zaszczytną misję, to można przekazać darowiznę bezpośrednio na poniższe konto:
POLISH UNDREGROUND MOVEMENT STUDY TRUST (or PUMST)
SORT CODE: 40-22-26
A/C NO: 44 13 50 32
BIC: HBUKGB4104L
IBAN: GB57HBUK40222644135032
