Przedstawiciele portalu British Poles wzięli udział w tradycyjnym polskim spotkaniu opłatkowym w RAF Ingham Heritage Centre – jedynym na świecie Centrum Polskich Dywizjonów Bombowych (RAF Ingham – Polish Bomber Squadrons Centre).

To wyjątkowe miejsce, urządzone w dawnym budynku mesy lotników z czasów II wojny światowej, wypełniło się świąteczną atmosferą: zapachem tradycyjnych polskich potraw (bigos, pierogi), dźwiękiem tradycyjnych polskich kolęd oraz gestem dzielenia się opłatkiem w duchu pojednania i kultywowania wspólnej tradycji.

RAF Ingham Heritage Centre to organizacja społeczna poświęcona pielęgnowaniu pamięci o polskich dywizjonach bombowych, głównie 300 i 305, stacjonujących podczas wojny na bazach RAF Ingham (Cammeringham) oraz Faldingworth we wschodniej Anglii.

Podczas spotkania Konsul Generalnego RP w Manchesterze Radosław Gromski odczytał list minister Agnieszki Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, która w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz własnym przekazała uczestnikom świąteczne życzenia słowami: „RAF Ingham to szczególne miejsce pamięci poświęcone polskim lotnikom walczącym ramię w ramię z brytyjskimi sojusznikami w czasie II wojny światowej (…) Dzisiejsze spotkanie jest tym bardziej cenne, ponieważ łączy nie tylko ducha Bożego Narodzenia z celebrowaniem wspólnie spędzonego czasu i tradycji, ale też wdzięczną pamięcią o tych, którzy swoją odwagą i poświęceniem zapisali się na kartach historii.”

Dawn Osko, członek Zarządu Muzeum podzieliła się z British Poles następującą wypowiedzią skierowaną do czytelników: „Chciałabym zachęcić jak najwięcej osób, by nas odwiedzili. By poświęcili te kilka godzin, aby poznać historię polskich dywizjonów. Brytyjczycy nie są często świadomi, jak wielką rolę one odegrały, w szczególności 4 polskie dywizjony bombowe, w czasie II wojny światowej. Nawet Polacy nie nie zdają sobie z tego sprawy. Przyjeżdżajcie tutaj, poznajcie swoje dziedzictwo, dowiedzcie się o poświęceniu i odwadze tysięcy polskich lotników. Oni tu przyjechali walczyć nie znając nawet angielskiego, musieli się go nauczyć tak samo jak angielskiej kultury. Zawdzięczamy im naszą dzisiejszą wolność!”

Wolontariusz Simon Massey opowiedział nam o swojej fascynacji Muzeum: „RAF Ingham takie ważne miejsce, które jest bliskie mojemu sercu. Wszyscy znają Dywizjon 303, ale dywizjony bombowe, jak chociażby 300, nie są tak dobrze znane. Pamięć o nich powinna być pielęgnowana. Cieszę się, że Centrum jest coraz liczniej odwiedzane przez Brytyjczyków, w szczególności młodzież. Ważne jest by pamiętać polskich lotników, których wysiłek w czasie II wojny światowej przyniósł nam wolność, jaką cieszymy się dzisiaj.”

Naville Drury, powiernik Muzeum powiedział: „Jestem dumny, że centrum znajduje się w oryginalnych budynkach, które były zniszczone i odrestaurowane. To wymagało wiele wysiłku, by odtworzyć to miejsce. Udało nam się zgromadzić wiele mundurów i przedmiotów osobistych. Otworzyliśmy je w 2024 roku. Musimy zrobić jak najwięcej, by uatrakcyjnić nasze zasoby, by przyciągnąć do Muzeum dzieci i młodzież.”

Delegacja oddała również hołd poległym polskim lotnikom, składając kwiaty w Ogrodzie Pamięci przy RAF Ingham.

W Opłatku wzięło udział około 100 osób. Organizatorzy szczególnie dziękowali za obecność i zaangażowanie następującym osobom:

• Konsul Radosław Gromski – Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Manchesterze
• Instytut Pamięci Narodowej (Oddział w Warszawie): Dorota Lewsza (Naczelnik Wydziału Reagowania na Dyfamacje w Biurze Współpracy Międzynarodowej IPN) oraz Piotr Nosarzewski (Starszy Specjalista, Biuro Współpracy Międzynarodowej)
• Major Adrian Hunt – Deputy Lord Lieutenant of South Yorkshire
• Ks. Artur Strzępka – Polska Misja Katolicka w Anglii i Walii
• Ks. Krzysztof Kościółek – Proboszcz Polskiej Parafii w Scunthorpe
• Fundacja Stowarzyszenie Odra–Niemen: Pani Prezes Ilona Gosiewska wraz z mężem Eugeniuszem
• Profesor Marek Szablewski – Przewodniczący Związku Harcerstwa Polskiego, ZHP Świat
• Mateusz Wójcik – Radio Polonia FM – Twój głos w UK
• George Byczynski – założyciel portalu British Poles
• The Office of the Police and Crime Commissioner for Lincolnshire: Marc Jones oraz Deputy PCC Sara Munton
• Michał Szubarczyk – 14-letni mistrz świata w snookerze
• Karol Peruta – opiekujący się zapomnianymi grobami w Manchesterze
• Derek Rusling i Andrew Dzięgiel z Polish Heritage Flight
• Harcerze i harcerki z zastępów z Doncaster, Scunthorpe oraz Sheffield
• Paul Trickett, Shaun Noble, Simon Elmer opiekujący się głównym cmentarzem polskich lotników w Newark
• Reprezentacja z RAF Hibblesdow: Richard, Pattie, Colin Stevenson
• Ela Lewandowska, Grzegorz Nora i Przemek – występ muzyczny

Wcześniej przedstawiciele IPN, Stowarzyszenia Odra Niemen i portalu British Poles złożyli hołd polskim bohaterom na Cmentarzu Lotników Polskich w Newark-on-Trent – jednej z największych polskich nekropolii w Wielkiej Brytanii i największym na świecie cmentarzu polskich lotników. Oglądaliśmy między innymi Warsaw Bridge, pomnik generała Władysława Sikorskiego i grób Jima Autona.

W Newark spoczywa blisko 400 polskich żołnierzy, przede wszystkim są to lotnicy z jednostek bombowych: 300 Dywizjonu “Ziemi Mazowieckiej”, 301 Dywizjonu “Ziemi Pomorskiej”, 304 Dywizjonu “Ziemi Śląskiej” oraz 305 Dywizjonu “Ziemi Wielkopolskiej”.  Poza lotnikami na cmentarzu pochowano Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego oraz trzech pierwszych Prezydentów RP na uchodźstwie – Władysława Raczkiewicza, Augusta Zaleskiego i Stanisława Ostrowskiego. Ich szczątki zostały przeniesione do Świątyni Opatrzności Bożej do Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie, natomiast generał Sikorski w 1993 roku spoczął w krypcie katedry na Wawelu.

Następnie delegacja odwiedziła kościół All Saints w Faldingworth, gdzie polscy lotnicy i ich rodziny ufundowali pamiątkowy witraż, oraz zatrzymała się przy niedawno odrestaurowanym memoriale na początku dawnego pasa startowego bazy RAF Faldingworth, z której przez 3 lata operowały 4 polskie dywizjony bombowe. Pomnik stoi na prywatnym terenie, którego nie ma nawet na mapie!

To wyjątkowe spotkanie, pełne ciepła i refleksji, było nie tylko okazją do kultywowania polskich tradycji bożonarodzeniowych, lecz przede wszystkim głębokim wyrazem wdzięczności wobec polskich lotników, którzy walczyli „Za naszą i waszą wolność”.

Dzięki zaangażowaniu wolontariuszy RAF Ingham Heritage Centre oraz organizacji takich jak Polish Heritage Flight pamięć o ich bohaterstwie i poświęceniu trwa i inspiruje kolejne pokolenia.

Dziękujemy RAF Ingham Heritage Centre, Polish Heritage Flight i Karolowi Balickiemu za zaproszenie!

Maria Byczynski

Zdjęcia: British Poles i Grzegorz Jez.