Bank Anglii potwierdził plany usunięcia z przyszłych brytyjskich banknotów wybitnych postaci historycznych, w tym sir Winstona Churchilla, i zastąpienia ich wizerunkami rodzimej, dzikiej przyrody. Decyzja ta oznacza poważną zmianę w wizualnej tożsamości brytyjskiej waluty i rozpoczyna debatę o tym, w jaki sposób Wielka Brytania przedstawia swoją historię i kulturę w symbolach publicznych życia codziennego.
Zgodnie z proponowanym projektem na odwrotnej stronie banknotów Banku Anglii, na której obecnie znajdują się znane postacie historyczne, pojawią się zwierzęta oraz inne elementy brytyjskiego środowiska naturalnego.
Winston Churchill, którego portret widnieje obecnie na banknocie pięciofuntowym, ma zniknąć wraz z takimi postaciami jak pisarka Jane Austen, malarz J. M. W. Turner czy matematyk Alan Turing.
Monarcha pozostanie na przedniej stronie banknotów, co oznacza, że portret króla Karola III nadal będzie pojawiał się na przyszłej brytyjskiej walucie.
Zmiana nie nastąpi natychmiast. Według Banku Anglii nowa generacja banknotów zostanie wprowadzona dopiero po procesie projektowania i konsultacji, który może potrwać kilka lat.
Przejście na motywy związane z przyrodą jest efektem publicznych konsultacji przeprowadzonych w 2025 roku dotyczących tematyki nowej serii banknotów. Około 60 procent z ponad 44 tysięcy respondentów poparło pomysł przedstawienia natury, co uczyniło go najpopularniejszą opcją spośród kilku tematów obejmujących również architekturę, innowacje i postacie historyczne.
Bank planuje kolejne konsultacje, w których społeczeństwo będzie mogło zaproponować, jakie rodzime gatunki powinny pojawić się na banknotach. Zwierzęta domowe nie będą uwzględniane, a eksperci z organizacji zajmujących się ochroną przyrody i środowiska pomogą przygotować listę adekwatnych propozycji.
Urzędnicy podkreślają, że zmiana ma nie tylko sens symboliczny, ale także uzasadnienie praktyczne. Wprowadzenie nowej serii banknotów stwarza możliwość zastosowania nowoczesnych technologii zabezpieczających przed fałszerstwem oraz odświeżenia koncepcji graficznej.
Chief Cashier Banku Anglii, Victoria Cleland, wyjaśniła, że nowy projekt pozwala instytucji podkreślić „różne aspekty Zjednoczonego Królestwa”, jednocześnie zwiększając odporność banknotów na fałszerstwa.
Ogłoszenie wywołało w Wielkiej Brytanii mieszane reakcje. Niektórzy krytycy uważają, że banknoty powinny nadal upamiętniać postacie, które ukształtowały historię kraju, a usunięcie Churchilla i innych wybitnych osób postrzegają jako symboliczne zerwanie z przeszłością.
Zwolennicy zmian twierdzą jednak, że motywy przyrodnicze odzwierciedlają szerszą tożsamość narodową i pozwalają walucie prezentować naturalne dziedzictwo Wielkiej Brytanii. Wskazują również, że motywy dzikiej przyrody pojawiają się już na niektórych szkockich banknotach emitowanych przez banki komercyjne.
Postacie historyczne pojawiają się na banknotach Banku Anglii od lat 70., kiedy William Shakespeare stał się pierwszą poza monarchą postacią przedstawioną na brytyjskiej walucie.
Jeśli nowe projekty zostaną zrealizowane, kolejna generacja banknotów odejdzie od tej tradycji, zastępując portrety niektórych postaci historycznych wizerunkami zwierząt, ptaków oraz innych elementów brytyjskiego krajobrazu naturalnego.
Zdjęcie: X/@BankOfEngland
Tomasz Modrzejewski
