Poniżej publikujemy „List otwarty do twórców platynowego filmu o Jamesie Bondzie”, który napisał Paweł Kudzia:

Szanowni Państwo, 

Trwa dyskusja o tym, kto zagra rolę nowego Jamesa Bonda. A to przecież w dużym stopniu będzie zależeć od tego, jaką agent 007 będzie mieć następną misję: dokąd, po co, kiedy, i kto będzie jego wrogiem. W książce pt. Casino Royale, napisanej w 1953 przez Iana Fleminga, jest taka podpowiedź: 

– miejsce misji: Polska, 

– jej czas: druga połowa 1951 roku, 

– wróg: SMIERSZ (przypis 1) rosyjski kontrwywiad, 

– cel: namierzenie sowieckich szpiegów w służbach specjalnych, MSZ, mediach i programach zbrojeniowych Wielkiej Brytanii i USA. Uplasowani w elitach, prowadzą starej daty szpiegostwo. Sowieci chcą ich wykorzystać jako przyczółek w totalnej wojnie kognitywnej z Zachodem, którą planują na wielką skalę.  

Co więcej – Ian Fleming, w liście pożegnalnym Vesper Lynd do Jamesa Bonda, podpowiada nić narracyjną filmu. To te słowa: “Możesz odkryć, kim był.” (Przypis 2). W książce pt. Casino Royale miłością jej życia nie był bowiem agent 007, tylko Polak, polski pilot RAF odznaczony podwójnym Distinguished Service Order. Został po wojnie wyszkolony osobiście przez szefa SIS/MI6 – M – i zrzucony do Polski. Aresztowany w Warszawie przez SMIERSZ (śmierć szpiegom), oddział specjalny rosyjskiego kontrwywiadu. Po ciężkich i długich torturach, mówi oprawcom coś o ukochanej Vesper. Rosjanie, dzięki swoim agentom w sekcji S (Sowiety) w MI6, ustalają, że taka osoba zaczęła właśnie tam pracę. Lynd przeniosła się tu z sekcji F (Francja), w której pracowała w czasie wojny. Sowieci kontaktują się z nią w rok po wojnie, w połowie 1946. Może nawet 08. czerwca, w czasie… The Victory Parade w Londynie, na którą nie zaproszono polskich żołnierzy. Cali Sowieci… Szantaż jest prosty. Jeżeli chce, żeby jej ukochany przeżył, musi z nimi współpracować. Dowodem życia Polaka będzie list, przychodzący do niej każdego 15. dnia miesiąca. I tak się dzieje… aż do czerwca 1951 roku, 60 miesięcy, 60 listów, 5 lat wierności. Co to musiała być za miłość. 

Vesper i James poznają się w czasie wspólnej misji opisanej w książce Casino Royale. Jest czerwiec 1951. Ona jest teraz osobistą asystentką szefa sekcji S w MI6. Agent 007 oświadcza się jej dwa razy (przypis 3), co więcej – chce dla niej porzucić… służbę Jego Królewskiej  Mości, oddać… licencję na zabijanie. Vesper odrzuca oświadczyny. Widzi skutki okrutnych tortur, które Le Chiffre zadał Jamesowi. Ten agent sowiecki zdefraudował pieniądze powierzone mu po drugiej wojnie światowej przez Rosjan na szpiegostwo i działania hybrydowe (przypis 4) we Francji. Jest głównym księgowym we francuskich, komunistycznych związkach zawodowych przemysłu ciężkiego i transportu w Alzacji. W tych związkach było 50 000 osób, które, w przypadku III wojny światowej, mogłyby być V kolumną (przypis 5). Działalność Le Chiffre’a to typowa operacja wojny kognitywnej: Sowieci przejęli i kierują działalnością związków zawodowych we Francji, poprzez te związki wpływają na społeczeństwo. Bond dostał zadanie: zniszczyć tę piątą kolumnę. Ogrywa więc Le Chiffre’a na 40 milionów franków w czasie gry w Casino Royale. Le Chiffre chce odzyskać przegrane pieniądze. Dlatego nieludzko torturuje Bonda. Vesper uświadamia sobie, że James cierpi przez nią. Bo przekazała Rosjanom kilka – wg niej – “niewinnych” informacji o jego misji. Przekazała, żeby ratować przed śmiercią i… torturami swojego ukochanego, polskiego pilota. Vesper jest w matni. Dodatkowo rozpoznaje zabójcę SMIERSZ, który śledzi ją i Bonda. Jest w potrzasku. Wie, że przed Rosjanami nie można uciec. Postanawia więc ratować przynajmniej… Bonda. Bo czuje, że się w nim powoli zakochuje. Jedyny ratunek wg Vesper to… samobójstwo. Wtedy SMIERSZ już nie będzie jej ścigać… Upojna kolacja i seks, jakiego James jeszcze nie doświadczył. Tabletki nasenne. Vesper umiera. Bond jest zdruzgotany. Odeszła miłość jego życia. Ta rozpacz zmienia Bonda. Nie wierzy już w miłość. Została zabita przez Rosjan.

Rodzi się Bond, James Bond. Postanawia zniszczyć SMIERSZ. Dyszy zemstą. Ale też chce bronić króla i Anglię. (…) teraz on postanowił zaatakować ramię, które dzierżyło bicz i pistolet. Sprawy szpiegowskie można zostawić chłopcom w białych kołnierzykach. Niech szpiegują i łapią szpiegów. On ruszy na zagrożenie stojące za szpiegami — na zagrożenie, które czyniło z nich szpiegów…” (przypis 6) Jak to zrobić? Podpowiedź znajduje się w pożegnalnym liście Vesper. “Możesz odkryć, kim był” – napisała o miłości swojego życia, o polskim lotniku. Bond wie, że sekcja P (Polska) MI6 ma wysoko uplasowane źródło w komunistycznych służbach w Warszawie (przypis 7). 

Powyżej opisana historia jest wzięta z książki Iana Fleminga pt. Casino Royale. Rozgrywa się i kończy w północnej Francji w czerwcu 1951 roku. 

Miesiąc wcześniej, w maju do Moskwy uciekają dwaj rosyjscy szpiedzy bardzo wysoko uplasowani w brytyjskim wywiadzie i dyplomacji: Guy Burgess (przypis 8) i Donald Maclean (przypis 9). Podejrzenia padają na kilka innych osób z tych kręgów. To kolejny sygnał nie tylko dla służb i polityków brytyjskich, ale i dla amerykańskich. Kolejny, bo FBI – rok wcześniej, w 1950, odkryło, dzięki złamaniu szyfrów radzieckich, że w ich projekcie atomowym Manhattan jednym z głównym szpiegów sowieckich był, od 1942 roku, też Brytyjczyk – fizyk Klaus Fuchs (przypis 10). Amerykanie wiedzą, że szpiegów jest więcej. 

USA coraz bardziej nie ufają Wielkiej Brytanii. 

To gorący okres zimnej wojny. Kilka miesięcy temu komuniści rozpoczęli wojnę w Korei. 

Ameryka jest o krok od stworzenia bomby wodorowej. Chce odzyskać w ten sposób przewagę nad Sowietami, którą straciła, gdy Rosjanie w 1949 roku zdetonowali “swoją” bombę atomową, którą zbudowali dzięki szpiegom w nauce, przemyśle, mediach, służbach i dyplomacji Wlk. Brytanii i USA. (przypis 11).

I Amerykanie, i Anglicy chcą wiedzieć, jaka jest skala rosyjskiej penetracji ich elit, ale przede wszystkim – tajnych programów zbrojeniowych.

Ale jak zorganizować operację wywiadowczą, skoro brytyjski wywiad jest tak mocno zinfiltrowany przez Sowietów? Jak Bond ma ruszyć “na zagrożenie stojące za szpiegami – na zagrożenie, które czyniło z nich szpiegów”?

Jest taka jedna dawna sieć agentów i oficerów wywiadu, którzy antykomunizm mają w DNA, są bardzo doświadczeni i zasłużeni w II wojnie światowej. I doskonale znają język, teren i społeczeństwo Polski.

Wg mnie Bond powinien posłuchać się Iana Fleminga i spełnić prośbę Vesper: “Możesz odkryć, kim był”. 

Wtedy zasłużeni i bardzo doświadczeni szefowie i czołowi agenci polskiego wywiadu znajdą się w centrum gry między wywiadem brytyjskim, amerykańskim i SMIERSZEM.

Mają doświadczenie przygotowywania niebezpiecznych i zuchwałych misji w czasie II wojny światowej w całej Europie i Afryce północnej, mają jeszcze ludzi w Polsce, zostały im szczątkowe siatki, które zeszły do podziemia, znają trasy przerzutowe. Dużo wiedzą o komunistach, którzy okrutnie rządzą teraz Polską. 

Dlatego M powinien wybrać dowódców i asów przedwojennego i wojennego polskiego wywiadu wojskowego, tzw. Dwójki (Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego), i wywiadu Polskiej Marynarki Wojennej.

M pewnie spróbuje skontaktować się też z inną, nieoficjalną polską siecią wywiadowczą, z którą on i Bond pracował w czasie II wojny światowej. Została założona na Bliskim Wschodzie przez Polaka, Ernsta Stavro Blofelda (przypis 12), ale ten po wojnie zniknął gdzieś w południowej Ameryce. I słuch po nim zaginął… Na razie… (Blofeld zostanie opisany dopiero w dziesiątej książce Iana Fleminga pt. Operacja Piorun (Thunderball), jako twórca organizacji… Spectre (przypis 13), z którą Bond będzie walczył.)  

Na pomysł nawiązania współpracy z Polakami powinni wpaść też… Amerykanie, CIA. Ich też interesuje skala zdrady w swoich szeregach.

Chcą za wszelką cenę chronić tajemnice prac nad bombą wodorową. Tzw. bomba H jest dla Amerykanów priorytetem, żeby uzyskać znowu przewagę nad Sowietami. W marcu 1951 roku nastąpił przełom naukowy (tzw. Edward Teller – Stanisław Ulam design, przypis 14), który umożliwia zbudowanie bomby termojądrowej. Rosjanie wcześniej wykradli już tajemnice bomby atomowej.

Bond wyrusza w misję. Leiter z CIA wyrusza za nim. A SMIERSZ depcze im po piętach.

M może da agentowi 007 polską towarzyszkę – Krystynę Skarbek (przypis 15), znakomitą polsko-brytyjską agentką z czasu wojny. 

Razem zaczną niebezpieczną podróż. Muszą dotrzeć do polskich agentów i agentek mieszkających w Anglii, Francji, Szwajcarii i Maroku. I do ludzi współpracujących z nimi w czasie II wojny światowej: w Londynie spotkają Josephine Baker (przypis 16) i Alana Turinga (przypis 17), we Francji – Catherine Dior (przypis 18). Żeby z nimi dobrze przygotować tę niebezpieczną misję do Polski. Tylko oni są w stanie wyposażyć Bonda i Skarbek w innowacyjny sprzęt elektroniczny (przypis 19), łapówki dla wysoko postawionych w służbach komunistycznych kobiet, “kompromaty” – tajemnice czołowych polityków (przypis 20) w komunistycznej Polsce, którzy z chłopstwa i robotników stali się panami życia i śmierci, a przede wszystkim – kontakty i wsparcie na miejscu w Polsce. Tylko oni też mogą pomóc wymyślić, jak się dostać do Polski, i zorganizować całą misję tak, żeby nie dowiedzieli się szpiedzy sowieccy w służbach i dyplomacji… brytyjskiej.

Polacy mają też bezcenne doświadczenie w walce w wojnie kognitywnej prowadzonej przez Rosję z Polską przed II wojny światowej, w jej czasie i teraz – na coraz większą skalę. Znają stosowane przez Rosjan techniki. Wiedzą, kim są główni rosyjscy stratedzy wojny kognitywnej, niektórzy z tych Rosjan pracują w… Warszawie. To tam, na polskim społeczeństwie, testują różne metody dywersji ideologicznej oraz tzw. aktywne środki (ros. aktiwnyje mjeroprijatija). Testują przed użyciem ich przeciwko Zachodowi. 

Jeżeli powyższy pomysł Państwa zainteresował, to napisałem również zarys opowieści o tym, jak takie przygotowania misji agenta 007 do Polski w 1951 roku mogłyby wyglądać. Tytuł, oczywiście, jest taki: Odkryj, kim był. Udostępniam go, jak i ten list, na: www.007in1951to.pl 

Z wyrazami szacunku, 

Paweł Kudzia 

 

PS. Zapraszam Państwa do Polski, żeby odkryć historię osób, które mogły być inspiracją dla Iana Fleminga nie tylko przy tworzeniu postaci polskiego pilota, ukochanego Vesper, ale i samego… Jamesa Bonda. 

Zwiedzanie najlepiej zacząć od grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. W miejscu tym przed wojną stał Pałac Saski, w którym była kwatera główna polskiego wywiadu wojskowego. Dlaczego tutaj jest początek odkrywania? Porucznik-komandor Ian Fleming w czasie wojny pracował w Wywiadzie Admiralicji Brytyjskiej, dla której polski wywiad przeprowadzał najśmielsze operacje. A jednym z najważniejszych kolegów Fleminga z pracy był Wilfred Dunderdale, którego przygody, wg wielu, w tym jego biografa Tima Spicera, są głównym źródłem cech i akcji agenta 007. Dunderdale przez całą wojnę był oficerem łącznikowym brytyjskiego wywiadu z polskim wywiadem, mówił po polsku. Z ramienia Intelligence Service utrzymywał kontakt z polską Szkołą Oficerów Wywiadowczych, był także obecny na jej inauguracji w 1941 w Londynie. Wg Tima Spicera, koordynował ewakuację 80 ton złota z Polski po wybuchu wojny. Goldfinger? Nie, miał pseudonim… Wilski. To polskie nazwisko.

W książce pt. “XYZ. Prawdziwa historia złamania kodu Enigma” autor, Sir Dermot Turing, przytacza depesze między komandorem Dunderdale a szefem wywiadu francuskiego z czerwca 1940 roku. Niemcy podbijają bardzo szybko Francję, w której od kilku miesięcy pracują polscy matematycy, inżynierowie i oficerowie wywiadu, którzy złamali kody niemieckiej Enigmy. Anglicy chcą ich przejąć, ewakuować do Anglii. “23.06.1940. Pan i oficerowie pańskiego sztabu oraz pańscy POLSCY koledzy – pisze Dunderdale – mogą udać się z nami: proszę zwrócić się do porucznika FLEMINGA w Bayonne i tam się zaokrętować.” 

Orient Express jak Golden Arrow, Lektor jak Enigma 

Kilka miesięcy wcześniej, w 1939 roku w sierpniu, w przededniu napaści Niemców na Polskę, z Paryża do Londynu przyjeżdża pociąg “Golden Arrow”. Wysiada z niego W. Dunderdale ps. Wilski z szefem francuskiego wywiadu i “mocno zbudowanym ochotnikiem z MI6”. Bond? Wynoszą wielką drewnianą skrzynię, którzy przyjechała z Warszawy do Paryża przez Berlin w poczcie dyplomatycznej21. Jest w niej model wojskowej Enigmy, jedna z dwóch kopii, którą Polacy zrobili i przekazali wywiadowi Francji i Wlk. Brytanii w czerwcu 1939 roku w Warszawie na tajnej konferencji, na której polski wywiad ujawnił im jedną z największych swoich tajemnic: jak złamali kod Enigmy. Przypomina to jedną z głównych linii narracyjnych w książce Iana Fleminga pt. “Pozdrowienia z Rosji”: Bond w pociągu “Orient Express” wiezie z Istambułu do Londynu wykradzioną Sowietom maszynę szyfrującą o nazwie Lektor, którą wywiad rosyjski używa do kodowania swojej komunikacji. Biograf Dunderdale’a, Tim Spicer, uważa, że ta akcja była jego największym sukcesem wywiadowczym.

Paweł Kudzia  zawodowo zajmuje się zrównoważonym rozwojem. Historia jest jego pasją, szczególnie historia „Dwójki”. Zajmuje się nią z dwóch perspektyw, które tak nazywa: „Story z history PL” i „HX-History Experience”. Można go znaleź tu: https://x.com/storyzhistoryPL

 

PRZYPISY:

1. SMIERSZ (ros. СМЕРШ – Śmierć szpiegom, 1943–1946) – kontrwywiad wojskowy w MGB (Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego, ros. МГБ)

2. I was in love with a Pole in the R.A.F. Until you, I still was. You can find out who he was. I. Fleming, Casino Royale, str. 208, Pinguin Books 2002 

3 1. „Darling, the bath’s absolutely right. Will you marry me?” She snorted. „You need a slave, not a wife.” „I want you.” „Well, I want my lobster and champagne, so hurry up.”; 2. That day he would ask Vesper to marry him. „My darling,” he said. „Won’t you tell me? Do you know, that first morning I was coming back to ask you to marry me. Can’t we go back to the beginning again? What is this dreadful nightmare that is killing us?” At first she said nothing, then a tear rolled slowly down her cheek. „You mean you would have married me?” Bond nodded. Ibidem, str. 188

4. Some of his activities were related to demoralisation: In January 1946 Le Chif re bought control of a chain of brothels, known as the 'Cordon Jaune,’ operating in Normandy and Brittany. Ibidem, str. 11 

5. one of the Russia’s chief agents in France and undercover Paymaster of the 'Syndicat des Ouvriers d’ Alsace,’ the communist-controlled trade union in the heavy and transport industries of Alsace and, as we know, an important fifth column in the event of war with Redland. (…) this communist trade union should be bankrupted and brought into disrepute, and this potential fifth column, with strength of 50 000 (…). Ibidem, str. 10 

6. Here was a target for him, right to hand. He would take on SMERSH and hunt it down. Without smersh, without this cold weapon of death and revenge, the M.W.D. would be just another bunch of civil servant spies, no better and no worse than any of the western services. SMERSH was the spur. Be faithful, spy well, or you die. Inevitably and without any question, you will be hunted down and killed.It was the same with the whole Russian machine. Fear was the impulse. For them it was always safer to advance than to retreat. Advance against the enemy, and the bullet might miss you. Retreat, evade, betray, and the bullet would never miss.But now he would attack the arm that held the whip and the gun. The business of espionage could be left to the white-collar boys. They could spy and catch the spies. He would go after the threat behind the spies, the threat that made them spy. Ibidem, str. 212 

7. (…) It is possible that SMERSH is on the Le Chif re’ scent. (…) a high-grade source of Station P (Poland) reported that a senior of icial of SMERSH had left Warsaw (…) Ibidem, str. 13 

8. https://media.nationalarchives.gov.uk/index.php/stalins-englishman-lives-guy-burgess/ 

9. https://cambridge5.org/page23313124.html – uwaga-ważne: serwis zrobiony przez wywiad i prezydenta Federacji Rosyjskiej.

10. https://www.mi5.gov.uk/history/the-cold-war/klaus-fuchs 

11. Czyż dzisiaj Rosja nie działa w ten sam sposób? Czy tak właśnie chce wygrać wyścig o AI z USA? 

12. This man’s name was Ernst Stavro Blofeld and he was born in Gdynia of a Polish father and a Greek mother on 28 May, 1908. After matriculating in economics and political history at the University of Warsaw he studied engineering and radionics at the Warsaw Technical Institute and, at the age of twenty-five, obtained a modest post in the central administration of the Ministry of Posts and Telegraphs. This would seem a curious choice for such a highly gifted youth, but Blofeld had come to an interesting conclusion about the future of the world. He had decided that fast and accurate communication lay, in.a contracting world, at the very heart of power. (…) Ankara Radio was glad -to have his expert services and he set up Rahir, another espionage service built on the lines of Tartar, but rather more solidly. Blofeld wisely waited to ascertain the victor before selling his wares, and it was only when Rommel had been kicked out of Africa that he plumped for the Allies. He finished the war in a blaze of glory and prosperity and with decorations or citations from the British, Americans, and French. Then, with half a million dollars in Swiss banks and a Swedish passport in the name of Serge Angstrom, he slipped of to South America for a rest, some good food, and a fresh think. I. Fleming, Thunderball, Signet Books,, 1961, str. 38 + Ian Fleming gave his own birthdate to Blofeld – 28th May 1908. 

13. Jednym z szefów Spectre będzie kolejny Polak: Maslov, formerly Kandinsky, the Polish electronics expert who, in 1953 had resigned as head of the radio research department of Philips AG of Eindhoven (…) Ibidem, str. 41 

14. (…) From his calculations that informed the first atomic weapons designs — and later, the design of the H-bomb — to his adaptation of statistical sampling methods for programming the world’s first supercomputers, Ulam’s work continues to impact Los Alamos’s national security mission today. (…) It might surprise people to know that the seeds of this warp-speed computing power were planted back in the Manhattan Project by a Polish mathematician named Stanislaw Ulam. – https://www.lanl.gov/media/news/0620-stanislaw-ulam 

15. She was certainly known to Fleming who briefly mentions her (aka Christine Granville) in his non-fiction book The Diamond Smugglers. https://ianfleming.com/real-heroes-ian-fleming/ 

16. W Casablance współpracowała z majorem Słowikowskim; razem byli rodzicami chrzestnymi syna komisarza Marcela Dubois, szefa kontrwywiadu Vichy w Maroku. Autor ma w swoich zbiorach zdjęcie Baker i Słowikowskiego z chrztu w Casablance w 1941. 

17. „Alan Turing And the Enigma” – a talk given by Sir Dermot Turing at Adam Mickiewicz University in Poznań, Poland, in 2016, 17:55-36:25: https://youtu.be/yViCzsReXM4?si=_P2IsbDYZdsbTmJR&t=1075 + https://csenigma.pl/enigma/spotkanie-z-turingiem/ 

18. Za działalność w polskiej sieci wywiadowczej F2 Catherine Dior została odznaczona polskim Krzyżem Walecznych i polskim Krzyżem Zasługi. Mejl z potwierdzeniem od Christian Dior Parfums w archiwum autora. 

19. Tadeusz i Stefan Kudelski (założyciel Nagra Group) w tym pomogą. W czasie wojny działali w polskiej sieci F2 we Francji.

20. Janina Wójcicka w tym pomoże, jej męża aresztowali komuniści. Oboje są rodzicami Stanisława Wójcickiego, w którego garażu powstał Google. 

21. Dermot Turing, XYZ Prawdziwa historia złamania szyfru Enigmy, The History Press, 2018, str. 136