Dom Polski w Ilford Park powstał po II wojnie światowej, aby zapewnić opiekę polskim żołnierzom, którzy walczyli pod brytyjskim dowództwem i nie mogli bezpiecznie wrócić do Ojczyzny zniewolonej przez Sowietów.
Z czasem przekształcił się w dom opieki dla weteranów i ich rodzin. Dziś jest ostatnią tego rodzaju placówką w całej Wielkiej Brytanii.
Jego rola nigdy nie ograniczała się jedynie do zapewnienia dachu nad głową i opieki medycznej. Od początku Dom starał się odtworzyć dla swoich mieszkańców kawałek Polski – polskojęzyczny personel, tradycyjne polskie posiłki, nabożeństwa i obchody narodowych świąt są tu na porządku dziennym. Jest to szczególnie ważne dla starszych pensjonariuszy, którzy w podeszłym wieku często powracają do ojczystego języka.
Obecnie Ministerstwo Obrony rozważa stopniowe likwidowanie tej instytucji. Konsultacje społeczne, które rozpoczęły się w kwietniu 2026 roku, proponują zaprzestanie przyjmowania nowych mieszkańców po 2027 roku oraz ewentualną przeprowadzkę pozostałych osób, jeśli ich liczba spadnie poniżej poziomu pozwalającego na dalsze funkcjonowanie placówki.
Urzędnicy wskazują na zmianę realiów demograficznych – kiedyś Dom tętnił życiem, dziś mieszka w nim zaledwie około 40 osób przy pojemności blisko stu miejsc.
Konsultacje mają odpowiedzieć na pytanie, czy Dom powinien nadal działać w obecnej formie, czy też lepszym rozwiązaniem byłyby alternatywne formy opieki – być może bliżej rodzin lub w ramach zwykłego systemu opieki społecznej.
Dla wielu osób Ilford Park jest żywym wypełnieniem moralnego długu, jaki Wielka Brytania zaciągnęła wobec polskich żołnierzy po wojnie. Jest namacalnym świadectwem wojennego sojuszu i ogromnego poświęcenia.
Możliwe zamknięcie lub przekształcenie Domu budzi głęboki niepokój o utratę wyjątkowego miejsca, w którym opieka medyczna łączy się z zachowaniem tożsamości kulturowej, językowej i historycznej.
Dla ludzi, którzy przeżyli wojnę, wygnanie i dziesiątki lat tułaczki, poczucie przynależności i bycia „u siebie” jest często równie ważne, co sama opieka.
Krytycy propozycji podkreślają, że rozproszenie mieszkańców po różnych placówkach mogłoby zniszczyć tę starannie pielęgnowaną przez lata wspólnotę. Zwolennicy zmian twierdzą natomiast, że współczesny system opieki jest w stanie lepiej odpowiedzieć na indywidualne, coraz bardziej złożone potrzeby medyczne.
Konsultacje potrwają do początku czerwca 2026 roku.
Rząd ma przeanalizować wszystkie głosy przed podjęciem ostatecznej decyzji. Niezależnie od wyniku, debata wokół Ilford Park dotyka fundamentalnego pytania, przed którym stają dziś wiele narodów: jak godnie uhonorować historyczne zobowiązania, jednocześnie dostosowując się do współczesnych realiów.
Na razie przyszłość „Małej Polski” na angielskiej wsi wisi na włosku.
Gorąco zachęcamy do wzięcia udziału w konsultacjach. Poniżej znajdziesz gotowy szablon, który możesz wykorzystać:
“Submitted by: [NAME]
Date:
I am writing as a stakeholder with a direct cultural, social and public interest in the future of the Ilford Park Polish Home. I wish to express my strong opposition to any proposal that would lead, whether directly or indirectly, to its closure or to restrictions on future admissions without first securing a credible and long-term alternative that preserves its unique function.
The Home represents far more than a standard care facility. Its residents include former members of the Polish Armed Forces who served under British command, as well as individuals displaced during the Second World War and protected under arrangements formalised by the Polish Resettlement Act 1947. The United Kingdom, therefore, bears an enduring moral and statutory responsibility towards this group. Any move towards closure, or even a gradual winding down through limiting admissions, risks undermining that responsibility and reducing a historic commitment to a matter of financial expediency.
Equally important is the Home’s irreplaceable cultural and linguistic role. It provides Polish-speaking staff, familiar traditions, and a shared identity that is essential for elderly residents, particularly those living with dementia or approaching the end of life. Such an environment cannot be easily replicated within mainstream care provision. Proposals suggesting that similar services might be recreated elsewhere remain vague and unconvincing, and offer little reassurance that the current standard of care could be maintained.
I am also concerned that the proposed approach may be inconsistent with the duties set out in the Equality Act 2010, particularly with regard to ensuring equal access to culturally appropriate care for protected groups. The removal or dilution of such provision risks indirect discrimination and a failure to meet the specific needs of residents defined by their language, cultural background, age and health.
In conclusion, the Ilford Park Polish Home should not be allowed to decline by design. Its future should be secured through continued operation, open admissions, and a long-term strategy that recognises both historical obligations and emerging demographic needs.
Yours faithfully,
[Nazwisko]”
Wyślij na adres mailowy: DBSAFVS-IPPH-consultation@mod.gov.uk
Nie zapomnij napisać ‘IPPH Consultation’ w tytule wiadomości
Adres do wysyłki pocztą:
Business Manager – TO BE OPENED BY ADDRESSE ONLY
Defence Business Services
Ilford Park Polish Home
Forest Road
Stover
Newton Abbot
Devon
TQ12 6QH
Kilka dni temu pojawiła się również petycja do Parlamentu Zjednoczonego Królestwa, którą napisał znany działacz społeczny zaangażowany w sprawy polskiej społeczności w UK, który z pasją i szacunkiem upamiętnia polski wkład w II wojnę światową – Jerry Bird.
Petycja dostępna jest tutaj i zachęcamy gorąco do jej podpisania. Na chwilę obecną widnieje na niej 1375 podpisów. Potrzebujemy 10 tysięcy, by rząd brytyjski na nią odpowiedział.
Do dzieła! Ratujmy wspólnymi siłami nasze dziedzictwo!
Więcej informacji gov.uk here.
Zdjęcia: Facebook, Polish School in Enfield
Tomasz Modrzejewski, Maria Byczynski
