Ostatnie pożegnanie gen. Ludwika Kmicica-Skrzyńskiego, którego szczątki powróciły do Ojczyzny

Generał brygady Ludwik Kmicic-Skrzyński był ostatnim z kawalerzystów słynnej „siódemki Beliny”. Odszedł na wieczną wartę w Manchesterze, gdzie osiedlił się po wojnie. We wtorek 22 sierpnia w Kościele Miłosierdzia Bożego odbyła się żałobna Msza św. z okazji pożegnania doczesnych szczątków generała przed przewiezieniem ich do Polski, do Białegostoku.

Kmicic Skrzyński to szaleńczo odważny żołnierz Legionów Polskich okresu I wojny światowej, bohaterski uczestnika wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920 oraz dowódca oddziałów kawalerii Wojska Polskiego okresu międzywojennego: 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich, 11. Pułku Ułanów Legionowych i Brygady Kawalerii „Białystok”, przemianowanej w 1937 r. na Podlaską Brygadę Kawalerii.

Generał Ludwik Kmicic-Skrzyński. Zdjęcie: IPN

W czasie wojny obronnej 1939 r. dowodził nią w walkach przeciwko wojskom niemieckim (wypad do Prus Wschodnich, walki pod Brokiem i Domanowem) i sowieckim (potyczki na Polesiu), kończąc jej szlak bojowy w bitwie pod Kockiem. Po 6 października 1939 r. generał przebywał w niewoli niemieckiej.

W obliczu przejęcia władzy przez komunistów, obawiając się krwawych represji na wrogach władzy ludowej pozostał na emigracji. Przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie zamieszkał na stałe w Manchesterze. Tam spędził ostatnie lata swojego życia. Zmarł 14 lutego 1972 r., a jego prochy spoczęły na cmentarzu South End. Zdaniem najwierniejszych przyjaciół, swoje życie poświęcił Ojczyźnie, a serce kawalerii polskiej.

Ekipa 10. Pułku ułanów Litewskich na zawodach konnych o Mistrzostwo Armii „Militari”. Drugi od prawej płk dypl. Ludwik Kmicic-Skrzyński. Wilno, 31 lipca 1931 r. Zdjęcie: IPN

Doczesne szczątki gen. bryg. Ludwika Kmicica-Skrzyńskiego zostały ekshumowane w sierpniu 2023 r. We wtorek 22 sierpnia mieliśmy zaszczyt wziąć udział w Pożegnaniu śp. Generała Ludwika Kmicica-Skrzyńskiego w Kościele Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, przed przewiezieniem ich samolotem wojskowym do Polski.

https://twitter.com/britishpoles/status/1693989189736689668?s=20

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz dyplomatycznych i wojskowych RP, rodzina zmarłego oraz licznie zgromadzona Polonia.

Ostatnie pożegnanie. Zdjęcie: British Poles

Homilię wygłosił ksiądz Karol M. Rogasik, proboszcz parafii, kończąc ją słowami: „Módlmy się za śp. gen Ludwika Kmicica-Skrzyńskiego, prosimy dobrego Boga, Pana życia i śmierci, aby wynagrodził doczesne życie generała chwałą nieba (…) Módlmy się za wszystkich żołnierzy oraz walczących w obronie Ojczyzny spoczywających na cmentarzach miasta Manchester, pamiętajmy w naszych modlitwach o Powstańcach Warszawskich, a wśród nich o synach generała: Andrzeju i Władysławie, którzy będąc żołnierzami Armii Krajowej, polegli w powstaniu. Niech dobry Bóg obdarzy ich życiem wiecznym”.

Homilia wygłasza ksiądz Karol. Zdjęcie: Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”

Niezwykłe wspomnienie o generale było udziałem ministra Wojciecha Labudy, pełnomocnika prezesa Rady Ministrów ds. Ochrony Miejsc Pamięci, który na zakończenie powiedział: „Po ponad pół wieku wygnania, polski Bohater powróci na należne mu, zaszczytne miejsce – na łono Ojczyzny! Już dziś chciałbym zaprosić wszystkich do wzięcia udziału w uroczystościach, które rozpoczną się o 13:30 Mszą świętą w Bazylice Mniejszej Wniebowzięcia NMP w Białymstoku.”

Asysta honorowa. Zdjęcie: British Poles

Następnie zostały odczytane listy i złożone wieńce od premiera Mateusza Morawieckiego i ministrów Mariusza Błaszczaka, Zbigniewa Raua i Jana Kasprzyka.

Msza święta odbyła się w asyście honorowej żołnierzy Wojska Polskiego, którzy przez cały czas pełnili wartę. Trumna została udekorowana flagą RP  i wstążką Virtuti Militari, a obok wystawione zostały poduszki z odznaczeniami.

Wieńce od przedstawicieli Rządu RP. Zdjęcie: British Poles

Po Mszy uczestnicy pogrzebu zostali zaproszeni do sali parafialnej na wspomnienie o generale. Marian Mazurek, Konsul generalny RP w Manchesterze podziękował zgromadzonym za tak liczne przybycie.

Maria Mazurek, Konsul generalny RP w Manchesterze. Zdjęcie: British Poles

Wzruszające przemówienie miał Tadeusz Musioł, ostatni żyjący minister rządu RP na uchodźstwie, który znał osobiście generała. Opowiadał: „Generał Ludwik Kmicic-Skrzyński, jeden z ułańskiej siódemki Władysława Beliny-Prażmowskiego, nie miał się jak utrzymać więc zamiatał podłogę w fabryce! I gdy pchał tę miotłę, to polscy żołnierze przy maszynach stawali na baczność ze okrzykiem: 'Czołem, Panie Generale!’. Kierownik zakładu zmienił mu wtedy pracę, ale nie żeby się zlitował nad nim, tylko nie chciał by produkcja się ciągle zatrzymywała. Zatrudnił go więc w administracji, by adresował paczki. Taki był los, ale w ten sposób zaczynała większość Polaków.” Warto przeczytać Nasz wywiad z Tadeuszem Musiołem, ostatnim ministrem Rządu RP na Uchodźstwie.

Tadeusz Musioł, ostatni żyjący minister rządu RP na uchodźstwie. Zdjęcie: British Poles

Powtórny uroczysty pogrzeb z wojskową asystą honorową odbędzie się w 130. urodziny generała w dniu 26 sierpnia 2023 r. o godz. 13.30 w katedrze NMP w Białymstoku, a następnie na Cmentarzu Miejskim w Białymstoku przy ul. Władysława Wysockiego 63. Generał spocznie obok swoich podkomendnych z 1939.

Nagrobek generała w Białymstoku ufundowany przez IPN. Zdjęcie: IPN
Maria Byczynski
Zdjęcia: IPN, British Poles

Projekt jest realizowany przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego na zlecenie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w ramach programu “Prace renowacyjne polskich grobów w Wielkiej Brytanii oraz ekshumacje, sprowadzenie i pochówki w kraju osób zasłużonych dla Polski, w tym członków polskiego rządu emigracyjnego.”

 

Portal British Poles jest patronem medialnym projektu. Więcej na temat projektu w naszym artykule Polska zadba o groby polskich bohaterów spoczywających w Wielkiej Brytanii.

 

Zobacz również

Verified by MonsterInsights