Sue Ryder, jej charytatywna misja i niezwykła miłość do Polski

Lipiec 18, 2019

Sue Ryder to brytyjska działaczka charytatywna prowadząca szeroko zakrojoną działalność charytatywną na świecie, między innymi w Polsce. Założyła międzynarodową fundację w hołdzie ofiarom II wojny światowej. Jako Lady Ryder of Warsaw zasiadała w brytyjskiej Izbie Lordów. Była wielką przyjaciółką Polski i Polaków. W Polsce ufundowała domy opieki, szpitale i hospicja w aż 30 miejscowościach.

Margaret Susan Ryder, znana jako Sue Ryder, urodziła się 3 lipca 1923 roku w szpitalu miejskim w Leeds, w ziemiańskiej rodzinie osiadłej w hrabstwie Suffolk. Z domu rodzinnego wyniosła potrzebę niesienia pomocy biednym i pokrzywdzonym przez los.

Po wybuchu II wojny światowej, mając zaledwie 16 lat, wstąpiła ochotniczo do Formacji Pielęgniarek Pierwszej Pomocy. W czasie II wojny światowej Susan Ryder służyła w polskiej sekcji brytyjskiego Zarządu Operacji Specjalnych (S.O.E.), zajmującej się dywersją w okupowanej Europie. W sierpniu 1944 roku ekspediowała zrzuty broni dla walczącej Warszawy. Współpracowała z Cichociemnymi, których odwaga, determinacja i poświęcenie wywarły ogromny wpływ na jej przyszłość. W trakcie swej służby zetknęła się bezpośrednio z ogromem ludzkiego cierpienia. Po zakończeniu wojny niosła pomoc byłym więźniom niemieckich obozów. Jednocześnie odwiedzała alianckie więzienia, ratując życie wielu skazanym na śmierć. Doświadczenia te spowodowały, że bez reszty zaangażowała się w pracę charytatywną na rzecz chorych, bezdomnych i pozbawionych środków do życia ludzi. Wkrótce jej pomoc dotarła na inne kontynenty.

Sue Ryder przed swoim portretem pędzla Barbary Hamilton

W 1953 roku powołała do życia fundację swojego imienia. „There’s rosemary, that’s for remembrance, pray, love, remember” – cytat z Hamleta i gałązka rozmarynu stały się symbolem Fundacji, będącej żywym pomnikiem dla milionów ludzi, którzy w obronie ludzkich wartości, oddali swoje życie podczas wojny. The Sue Ryder Foundation wybudowała w piętnastu krajach świata ponad osiemdziesiąt domów, które po dziś służą chorym i cierpiącym.

Do 1978 roku organizowała wyjazdy wypoczynkowo-rehabilitacyjne do Wielkiej Brytanii dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych. Z tej formy pomocy skorzystało ok. 8000 osób, głównie Polaków. Wraz ze swoim mężem Leonardem Cheshire (1917-1992), słynnym bohaterem II Wojny Światowej i wielce zasłużonym działaczem charytatywnym, inicjowała wspólne akcje humanitarne w różnych krajach świata, dotkniętych tragedią ludzką.

Dla finansowania działalności fundacji Lady Ryder założyła ponad 600 sklepów charytatywnych.

Podobno jej sentyment do Polski wziął się z miłości, która jako nastolatka darzyła pewnego Cichociemnego.  Nie była to miłość ze szczęśliwym happy endem – on zginał skacząc na spadochronie.  Jednak Sue Ryder pozostawiła miejsce dla Polaków w swym sercu już do końca życia.

Polska zawsze była dla Sue Ryder miejscem szczególnym. Bezpośrednio po wojnie, wraz z międzynarodową grupą wolontariuszy, pospieszyła z pomocą stolicy, by później stale pomagać Polsce i Polakom. Tutaj wybudowała ponad 30 domów, które przyjęły pod swój dach chorych, samotnych i bezdomnych.  W Polsce wiele miejsc nosi nazwę Sue Ryder, a w Warszawie mamy jej Muzeum – jedyna takie muzeum na świecie poświęcone Sue Ryder z jej rekwizytami, nagraniami, zdjęciami i szeroką korespondencją oraz archiwum.

Muzeum Sue Ryder w Warszawie

Kiedy w 1953 roku w Wielkiej Brytanii powstała fundacja, już wtedy Sue Ryder wspomagała Polaków z obozów – tzw. Misplaced Persons.  Część z nich zamieszkiwała w posiadłości rodzinnej Sue Ryder w Cavendish, która odziedziczyła po babce hrabiance.    Ten dom i cała posiadłość była pierwszym domem pomocy, zajmowanym głównie przez ludzi nękanych tragicznymi wspomnieniami i traumami wojny.  Sue Ryder wraz z rodzina – mężem i dwójką dzieci zamieszkiwali tylko w jednym małym mieszkaniu. Resztę domu oddali innym – bardziej potrzebującym.

W swojej działalności dla Polaków Sue Ryder nasiliła starania zakładając na początek szpital w Konstancinie-Jeziornej.  W Polsce założyła tez szpital w Gdyni. Do dziś w Gdyni istnieje skwer jej imienia, w samym centrum, tuż obok Alei Piłsudskiego, jako dowód wdzięczności lokalnej społeczności. Poza tym założyła Ośrodek Onkologii oraz szereg Domów Pomocy Społecznej – między innymi w Psarach, w Górze Kalwarii, w Krakowie, w Radzyminie, w Popkowicach i innych miejscowościach w Polsce.

Jej fundacje w Wielkiej Brytanii i w Polsce maja podobne cele: wspierają ludzi starszych i niepełnosprawnych – tych nieuleczalnie chorych na nowotwory i z chorobami typu neurologicznego, oraz tych którzy stracili najbliższych i są samotni lub chorzy. Fundacje postępują zgodnie z mottem życia Sue Ryder: Do what you can for the person in front of you’.

Od roku 1956 Sue Ryder rozpoczęła ponad 50-letnią misję w Polsce z grupą swoich polskich współpracowników i wolontariuszy. Znalazła ich pośród byłych więźniów obozów koncentracyjnych, weteranów wojennych i ich rodzin. Wielu z nich od lat bezinteresownie współpracuje z Fundacją, a nawet wchodzi w skład jej władz. Sue Ryder nie mogła oficjalnie zarejestrować swojej fundacji w Polsce w czasach komunizmu, a wszystkie budowane przez nią domy przekazała państwu polskiemu. Fundacja w Polsce ma niezależną osobowość prawną i jest przez fundatorkę ustanowiona do kontynuowania jej misji w Polsce. Dopiero w lipcu 1991 roku powołała do życia Fundację Sue Ryder w Polsce, na mocy aktu notarialnego, a w następnym roku doszło do dopełnienia procesu rejestracji fundacji. Fundacja w Polsce ma niezależną osobowość prawną i jest przez fundatorkę ustanowiona do kontynuowania jej misji w Polsce oraz do sprawowania opieki nad ufundowanymi przez nią domami i ich podopiecznymi.

Fundacja Sue Ryder jest jedynym upoważnionym podmiotem do występowania w imieniu dawnej fundacji angielskiej w Polsce.  Celem jej jest niesienie pomocy ludziom cierpiącym lub potrzebującym serdeczności i osobistej pomocy z powodu złych warunków bytowych, z przyczyn społecznych i zdrowotnych oraz podejmowanie działań w kierunku usunięcia lub złagodzenia ich cierpień.

Iwona Golińska, Executive Consultant  w Fundacji Sue Ryder w Wielkiej Brytanii mówi portalowi British Poles o swojej działalności: “moja funkcja jest doradcza w stosunku do Sue Ryder Polska. Współpracuję z Fundacją od roku 2016, choć interesowałam się działalnością Sue Ryder już od dawna – a moja rodzina w Londynie znała ją osobiście od lat 50-tych. Mieszkając w Londynie zawsze wspierałam sklepy Sue Ryder, do których często zaglądam.  Mam wielu przyjaciół, którzy od czasów powojennych poprzez czasy komunizmu w Polsce doskonale znali i wspierali Sue Ryder oraz pomagali jej w działalności.  Postanowiłam im pomoc w tym szczytnym działaniu, robię to wyłącznie charytatywnie. Założyłam na Wyspach stowarzyszenie Sue Ryder Polska w Wielkiej Brytanii, której idea przewodnia to szerzenie wiedzy o Fundacji Sue Ryder wśród Polaków na Wyspach – jest nas tutaj ponad milion. Będziemy pomagać biedniejszym i słabszym rodakom w kraju. Polska ma ciągle olbrzymie potrzeby w tej dziedzinie. Potrzeba mobilizacji serc.  Sama zajmuję się mama, która jest niepełnosprawna i znam temat niepełnosprawności dokładnie i ‘od podszewki’. Wiem jak bardzo niepełnosprawni potrzebują pomocy, serca, dobrego słowa i codziennej opieki”.

5 maja b.r. w londyńskim POSK Iwona Golińska zorganizowała ciekawą imprezę poświęconą Sue Ryder mając na celu krzewienie jej idei w społeczności polskiej w Wielkiej Brytanii. Ambasador RP w Wielkiej Brytanii prof. Arkady Rzegocki udzielił honorowego patronatu nad wystawą pt. „Sue Ryder – życie dla ludzi”, poświęconej życiu i działalności Sue Ryder, połączonej z projekcją filmu na jej temat. W ramach spotkania zaproszona została również Fundacja brytyjska oraz ludzie, którzy osobiście znali Sue Ryder jak Halina Kent oraz dr Bożena Laskiewicz. Wystawa ta dobrze komponowała się z faktem, że w tym roku obchodzona jest 100. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Wielką Brytanią.  Lady Sue Ryder of Warsaw, jako wielka przyjaciółka Polski, jest wspaniałym przykładem dobrych stosunków pomiędzy naszymi krajami.  Spotkanie w POSK-u odbyło się w ramach ‘Polish Heritage Days’. W trakcie jego trwania udało się zebrać dodatkowe środki na Muzeum Sue Ryder w Warszawie.

W Polsce Fundacja posiada sieć sklepów, do których można przynieść swoje rzeczy i oddać na cele charytatywne, o ile nadają się do użytku i są w dobrym stanie. Jeden z niech jest na ul. Bagatela na Mokotowie, inne na Żoliborzu, na Bielanach oraz na Woli – to tylko w Warszawie. Poza tym są sklepy w Katowicach i Bielsku Białej.

Wszystkie Domy Sue Ryder koncentrują się na dostarczaniu pomocy chorym i starszym – tym potrzebującym opieki po 65 roku życia, często pomocy palliatywnej – są to ludzie chorzy i ubodzy.  Domy opieki Sue Ryder, są to placówki ufundowane w Polsce przez Sue Ryder i przekazane w darze państwu polskiemu. Nie są one własnością Fundacji ani nie są przez nią zarządzane. Aktualnie Fundacja współpracuje z 15 domami, z czego 14 wybudowała i kompletnie wyposażyła Sue Ryder. Najnowszy Dom Sue Ryder powstał w 2006 roku w Pierzchnicy, w województwie świętokrzyskim, w połowie ze środków samorządu. Pierwszy, największy dom powstał w Konstancinie – Jeziornej, niedaleko Warszawy i jest tam do dziś.

Iwona Golińska dodaje: “będziemy krzewić i realizować cele Sue Ryder w szczególności przez rozwijanie wolontariatu na rzecz Fundacji oraz zainteresowanie władz państwowych, samorządowych i społeczeństwa losem ludzi starych, chorych, niepełnosprawnych i ubogich, zgodnie z intencjami Fundatorki, jak również wiedzę o jej życiu i ideach charytatywnych.  Zapraszamy wszystkich Polaków w Wielkiej Brytanii do wsparcia i budowania polskiej więzi społecznej”.

W imieniu Fundacji zapraszamy na spotkanie w Ognisku Polskim na South Kensington w Londynie, które odbędzie się w 20. rocznicę śmierci Sue Ryder (zmarła 20 listopada 2000 roku – przyp. red). Zaproszony na to wydarzenie jest Książę Kentu, który jest Patronem Ogniska i osobiście przyjaźnił się i wspierał Sue Ryder. Portal British Poles poinformuje swoich czytelników o dokładnej dacie tego wydarzenia.

Iwona Golińska/British Poles

Zdjęcia: Iwona Golińska i zbiory Fundacji Sue Ryder

Iwona Golińska od 30 lat mieszka w Londynie. Ukończyła biznes i finanse na Sussex University, a następnie ekonomię na Kingston University, Kingston Business School, gdzie robiła doktorat. Założyła stowarzyszenie Sue Ryder Polska w Wielkiej Brytanii, które działa na rzecz wsparcia i budowania więzi społecznych. Mężatka i mama aktywnego 8-latka.

 

 

 

Najnowsze NAJNOWSZE


Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR:

Kursy walut

PLN/GBP:
GBP/PLN:
GBP/EUR: